Trả lời nhanh
Cảnh quan thiên nhiên tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Nam nước ta (từ dãy Bạch Mã trở vào) là đới rừng cận xích đạo gió mùa. Nguyên nhân là vì phía Nam nằm gần xích đạo hơn, nhiệt độ cao quanh năm, hầu như không có mùa đông lạnh, và có hai mùa mưa – khô rõ rệt. Phần lãnh thổ phía Bắc thì khác: đặc trưng là đới rừng nhiệt đới gió mùa với mùa đông lạnh.
Vì sao lấy dãy Bạch Mã làm ranh giới?
Dãy Bạch Mã đâm ngang ra biển, tạo thành bức chắn khí hậu giữa hai phần của lãnh thổ. Từ đây trở ra Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc nên mùa đông lạnh; từ đây trở vào Nam, ít khi có gió lạnh tràn tới nên nóng quanh năm. Vì vậy thiên nhiên hai phần khác nhau rõ rệt.
Đặc điểm của cảnh quan phía Nam
- Khí hậu: nhiệt độ trung bình năm cao, biên độ nhiệt năm nhỏ, hầu như không có tháng lạnh.
- Mùa: hai mùa rõ rệt, mùa mưa và mùa khô, đặc biệt ở Nam Bộ và Tây Nguyên.
- Thực vật: rừng cận xích đạo gió mùa với nhiều loài cây ưa nóng; xuất hiện rừng thưa nhiệt đới khô (rừng khộp) ở Tây Nguyên; rừng ngập mặn ven biển và rừng tràm ở vùng đất thấp Nam Bộ.
- Động vật: nhiều loài thú lớn và chim ưa nóng; đại diện cho hệ sinh thái này là các khu bảo tồn như Vườn quốc gia Cát Tiên.
So sánh phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam
| Tiêu chí | Phần lãnh thổ phía Bắc | Phần lãnh thổ phía Nam |
|---|---|---|
| Phạm vi | Từ dãy Bạch Mã trở ra | Từ dãy Bạch Mã trở vào |
| Khí hậu | Nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh | Cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm |
| Cảnh quan tiêu biểu | Đới rừng nhiệt đới gió mùa | Đới rừng cận xích đạo gió mùa |
| Biên độ nhiệt năm | Lớn hơn | Nhỏ hơn |
Loại trừ các phương án sai
- “Đới rừng nhiệt đới gió mùa”: đây là cảnh quan tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Bắc, nên không chọn khi câu hỏi nói phía Nam.
- “Cảnh quan ôn đới” hoặc “rừng lá kim”: chỉ xuất hiện cục bộ trên núi cao, không tiêu biểu cho cả phần lãnh thổ.
- “Hoang mạc, bán hoang mạc”: nước ta không có cảnh quan này là tiêu biểu; chỉ có vùng khô hạn cục bộ ở Ninh Thuận, Bình Thuận.
Ý nghĩa với sản xuất
Nhiệt độ cao và nguồn nước dồi dào giúp phía Nam trồng được cây công nghiệp lâu năm như cao su, cà phê, hồ tiêu và lúa nước nhiều vụ trong năm. Đây là cơ sở hình thành vùng chuyên canh lớn ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long.
Mẹo nhớ
Đi từ Bắc vào Nam, tên cảnh quan có thêm chữ “cận xích đạo”: gần xích đạo thì ấm quanh năm. Hãy nhớ hai cặp: Bắc – nhiệt đới gió mùa, Nam – cận xích đạo gió mùa. Mốc phân chia là Bạch Mã.
Luyện tập có đáp án
- Ranh giới giữa hai phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam là gì? Dãy Bạch Mã.
- Rừng khộp ở Tây Nguyên thuộc kiểu cảnh quan nào? Thuộc rừng thưa nhiệt đới khô, nằm trong đới rừng cận xích đạo gió mùa.
- Vì sao phía Nam ít có tháng lạnh? Vì gần xích đạo và ít chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc lạnh.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn đới rừng nhiệt đới gió mùa cho phần phía Nam do nhầm hai cụm từ.
- Xác định ranh giới sai (chẳng hạn lấy dãy Hoành Sơn thay cho Bạch Mã).
- Cho rằng toàn lãnh thổ nước ta chỉ có một kiểu cảnh quan duy nhất.
Câu hỏi thường gặp
Cảnh quan thiên nhiên tiêu biểu của phần lãnh thổ phía Nam là gì?
Là đới rừng cận xích đạo gió mùa.
Phần lãnh thổ phía Bắc có cảnh quan tiêu biểu nào?
Đới rừng nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc.
Dãy núi nào chia lãnh thổ nước ta thành hai phần phía Bắc và phía Nam?
Dãy Bạch Mã, đâm ngang ra biển và cản bớt ảnh hưởng của gió lạnh xuống phía Nam.
Khí hậu phía Nam có điểm gì nổi bật?
Nóng quanh năm, biên độ nhiệt năm nhỏ và có hai mùa mưa – khô rõ rệt.