Trả lời nhanh
Nhận định “Vùng núi Trường Sơn Nam nằm ở phía đông của thung lũng sông Hồng” là SAI. Trường Sơn Nam nằm ở phía nam dãy Bạch Mã, thuộc Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, cách xa thung lũng sông Hồng. Vùng núi nằm ở phía đông thung lũng sông Hồng là vùng núi Đông Bắc.
Vì sao nhận định này sai?
Thung lũng sông Hồng chạy theo hướng tây bắc – đông nam, là ranh giới tự nhiên giữa hai vùng núi ở Bắc Bộ. Bên trái (phía đông) là Đông Bắc, bên phải (phía tây) là Tây Bắc.
Trường Sơn Nam lại ở tận phần phía nam của dải đồi núi miền Trung – Tây Nguyên. Vì vậy nó không thể “nằm ở phía đông sông Hồng”. Người ra đề thường cố ý thay tên vùng núi để kiểm tra xem em có nhớ đúng vị trí hay không.
Vị trí đúng của vùng núi Trường Sơn Nam
- Nằm ở phía nam dãy Bạch Mã, kéo dài tới rìa đồng bằng Nam Bộ.
- Giáp Lào và Campuchia ở phía tây, giáp dải đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ ở phía đông.
- Gồm các khối núi (Kon Tum, Nam Trung Bộ) và các cao nguyên badan xếp tầng (Plây Ku, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên, Di Linh).
- Địa hình bất đối xứng: sườn đông dốc đứng xuống biển, sườn tây thoải dần sang các cao nguyên.
Bảng phân biệt bốn vùng núi nước ta
| Vùng núi | Vị trí chính | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Đông Bắc | Phía đông (tả ngạn) thung lũng sông Hồng | Các cánh cung lớn (Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều), núi thấp là chủ yếu |
| Tây Bắc | Giữa sông Hồng và sông Cả | Núi cao, hướng tây bắc – đông nam; có dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Fansipan |
| Trường Sơn Bắc | Từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã | Các dãy song song, so le, hướng tây bắc – đông nam |
| Trường Sơn Nam | Phía nam dãy Bạch Mã | Khối núi và cao nguyên badan xếp tầng |
Mẹo nhớ nhanh
- Lấy sông Hồng làm mốc: đông là Đông Bắc, tây là Tây Bắc.
- Lấy sông Cả và dãy Bạch Mã làm hai “cột mốc”: giữa hai mốc này là Trường Sơn Bắc; phía nam Bạch Mã là Trường Sơn Nam.
- Thấy từ “cao nguyên”, “Tây Nguyên”, “badan” thì nghĩ ngay tới Trường Sơn Nam.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “Đông Bắc” với “Trường Sơn Bắc” vì cùng có chữ “Bắc”. Một bên ở Bắc Bộ, một bên ở Bắc Trung Bộ.
- Cho rằng cả dãy Trường Sơn là một vùng núi duy nhất; thực tế SGK chia thành Bắc và Nam theo ranh giới Bạch Mã.
- Nhầm đỉnh Fansipan (Tây Bắc) với Ngọc Linh (khối núi Kon Tum, Trường Sơn Nam).
Bài luyện tập
Câu 1. Điền vào chỗ trống: “Vùng núi nằm ở phía đông thung lũng sông Hồng là vùng núi …”.
Đáp án: Đông Bắc.
Câu 2. Đúng hay sai: “Các cao nguyên badan xếp tầng là nét đặc trưng của vùng núi Trường Sơn Nam.”
Đáp án: Đúng, như Plây Ku, Đắk Lắk, Mơ Nông, Di Linh.
Câu 3. Sửa lại nhận định trong đề cho đúng.
Đáp án: “Vùng núi Đông Bắc nằm ở phía đông thung lũng sông Hồng” hoặc “Vùng núi Trường Sơn Nam nằm ở phía nam dãy Bạch Mã”.
Câu hỏi thường gặp
Vùng núi nào nằm ở phía đông thung lũng sông Hồng?
Đó là vùng núi Đông Bắc, với các cánh cung núi mở rộng về phía đông và đông bắc, ở tả ngạn sông Hồng.
Vùng núi Trường Sơn Nam gồm những bộ phận nào?
Gồm các khối núi như Kon Tum, khối núi cực Nam Trung Bộ và các cao nguyên badan xếp tầng như Plây Ku, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên, Di Linh.
Ranh giới giữa Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam là gì?
Là dãy Bạch Mã. Phía bắc dãy này (tính từ nam sông Cả) là Trường Sơn Bắc, phía nam là Trường Sơn Nam.
Vùng núi Tây Bắc nằm ở đâu so với sông Hồng?
Tây Bắc nằm giữa sông Hồng và sông Cả, tức ở phía tây thung lũng sông Hồng.