Trong mô hình quan hệ, về mặt cấu trúc, dữ liệu được thể hiện trong các gì?

Hiểu đúng câu hỏi

Câu hỏi hỏi về cấu trúc của mô hình quan hệ, tức là dữ liệu được tổ chức dưới dạng nào. Câu trả lời là các bảng. Hàng và cột chỉ là các thành phần nằm bên trong bảng, chứ không phải nơi chứa toàn bộ dữ liệu của một đối tượng.

Một cơ sở dữ liệu (CSDL) quan hệ thường có nhiều bảng. Các bảng được liên kết với nhau bằng khoá, nên mới gọi là mô hình “quan hệ”.

Ví dụ: bảng HOCSINH

(Dữ liệu trên là ví dụ tự đặt để minh hoạ.)

• Bảng: toàn bộ HOCSINH, mô tả đối tượng “học sinh”.
• Cột (thuộc tính, trường): MaHS, HoTen, NgaySinh, Lop. Mỗi cột có một kiểu dữ liệu riêng.
• Hàng (bản ghi): thông tin đầy đủ của một học sinh cụ thể.
• Khoá chính: MaHS, giá trị không trùng nhau nên xác định duy nhất một hàng.

Vì sao không phải hàng, cột hay khoá?

• Cột (trường, thuộc tính): chỉ lưu một tính chất của đối tượng, ví dụ chỉ họ tên. Một cột không đủ để thể hiện cấu trúc dữ liệu.
• Hàng (bản ghi): chỉ là một đối tượng cụ thể trong bảng, ví dụ một học sinh. Nhiều hàng mới tạo thành bảng.
• Khoá: là cột hoặc nhóm cột dùng để nhận diện hàng và tạo liên kết giữa các bảng. Khoá là ràng buộc, không phải nơi lưu dữ liệu.
• Biểu mẫu, báo cáo, truy vấn: là công cụ nhập, trình bày hay khai thác dữ liệu của hệ quản trị CSDL. Chúng không phải cấu trúc lưu dữ liệu của mô hình.

Nếu đề bài của em có các phương án cụ thể, hãy chọn phương án có chữ “bảng” (hoặc “quan hệ”). Hai cách gọi này cùng chỉ một thứ.

Mẹo nhớ

Hãy nhớ “Bảng chứa, hàng là một, cột là tính chất“. Bảng là nơi chứa, hàng là một đối tượng cụ thể, cột là một tính chất của đối tượng.

Lỗi sai thường gặp

• Nhầm “bản ghi” với “bảng”. Bản ghi chỉ là một hàng, còn bảng gồm nhiều bản ghi.
• Nghĩ rằng “quan hệ” là mối liên kết giữa các bảng. Trong lí thuyết, “quan hệ” chính là một bảng dữ liệu, còn liên kết giữa các bảng thực hiện qua khoá ngoài.
• Nhầm khoá chính với cột bất kì. Khoá chính phải có giá trị duy nhất và không để trống.

Luyện tập nhanh

1. Trong bảng HOCSINH ở trên, có mấy hàng và mấy cột?
   Đáp án: 3 hàng dữ liệu và 4 cột.
2. Vì sao không dùng cột HoTen làm khoá chính?
   Đáp án: Vì có thể có hai học sinh trùng họ tên, nên không xác định duy nhất một hàng. Nên dùng MaHS.
3. Điền vào chỗ trống: “Mỗi … trong CSDL quan hệ mô tả một loại đối tượng cần quản lí.”
   Đáp án: bảng.