Trả lời nhanh
Bước 2 của quy trình vẽ sơ đồ lắp đặt mạch bảng điện là vẽ đường dây điện (dây nguồn, dây dẫn) nối các thiết bị đã được xác định vị trí ở bước 1. Lý do: phải có vị trí của cầu chì, công tắc, ổ cắm, bóng đèn… trước thì mới biết đường dây đi từ đâu đến đâu. Nếu đề bài có phương án bắt đầu bằng “Vẽ đường…”, nhiều khả năng đó là đáp án.
Quy trình vẽ sơ đồ lắp đặt mạch bảng điện
Sơ đồ lắp đặt cho biết vị trí thực tế của các thiết bị và đường đi của dây dẫn trên bảng điện. Khác với sơ đồ nguyên lý (chỉ thể hiện nguyên tắc làm việc), sơ đồ lắp đặt giúp người thợ nhìn vào là đấu dây được. Quy trình thường gồm ba bước:
- Bước 1 – Xác định vị trí: xác định vị trí đặt bảng điện và vị trí các thiết bị (cầu chì, công tắc, ổ cắm, đèn…) trên bảng điện.
- Bước 2 – Vẽ đường dây điện: vẽ đường dây nguồn và các đoạn dây nối giữa các thiết bị theo đúng sơ đồ nguyên lý.
- Bước 3 – Hoàn thiện: kiểm tra, bổ sung kí hiệu, chú thích (nếu cần) và đối chiếu lại với sơ đồ nguyên lý.
Lưu ý: cách diễn đạt từng bước có thể khác đôi chút giữa các sách giáo khoa. Điều không đổi là thứ tự vị trí thiết bị → đường dây → hoàn thiện.
Hình minh hoạ: thiết bị ở bước 1, đường dây ở bước 2
Ví dụ mạch đèn đơn giản: nguồn → cầu chì → công tắc → đèn. Các khối là kết quả của bước 1, các đường nối là việc của bước 2.
Vì sao bước 2 không thể đứng trước bước 1?
- Đường dây là đoạn nối giữa các thiết bị. Chưa đặt thiết bị lên bảng thì chưa có điểm đầu, điểm cuối để vẽ dây.
- Vị trí thiết bị quyết định độ dài và hướng đi của dây: dây phải gọn, ít giao nhau, đúng yêu cầu kĩ thuật.
- Đã có đủ thiết bị và dây thì mới đến bước hoàn thiện, kiểm tra.
Loại trừ các lựa chọn dễ nhầm
| Việc làm | Thuộc bước | Giải thích |
|---|---|---|
| Xác định vị trí các thiết bị trên bảng điện | Bước 1 | Phải có trước để làm mốc cho dây. |
| Vẽ đường dây nguồn, dây nối thiết bị | Bước 2 | Nối các thiết bị đã bố trí. |
| Kiểm tra, ghi chú, hoàn thiện bản vẽ | Bước 3 | Chỉ làm khi bản vẽ đã đầy đủ. |
Mẹo nhớ
Hãy nghĩ như xếp đồ rồi mới nối dây: “Đặt – Nối – Kiểm”. Đặt thiết bị, nối dây, kiểm tra lại.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm sơ đồ lắp đặt với sơ đồ nguyên lý, vẽ dây trước khi bố trí thiết bị.
- Vẽ công tắc và cầu chì trên dây trung tính thay vì dây pha.
- Vẽ dây chéo nhau nhiều, khó thi công.
Luyện tập
- Câu 1. Việc “xác định vị trí đặt cầu chì, công tắc trên bảng điện” thuộc bước mấy?
Đáp án: Bước 1. - Câu 2. Trong mạch đèn, cầu chì và công tắc mắc vào dây nào?
Đáp án: Dây pha, để cắt điện cho phần mạch phía sau. - Câu 3. Vì sao sau khi vẽ dây xong vẫn phải đối chiếu với sơ đồ nguyên lý?
Đáp án: Để chắc chắn dây nối đúng nguyên lý hoạt động, tránh đấu sai khi lắp thật.
Câu hỏi thường gặp
Sơ đồ lắp đặt mạch điện khác sơ đồ nguyên lý ở điểm nào?
Sơ đồ nguyên lý chỉ thể hiện mối liên hệ điện giữa các phần tử, không quan tâm vị trí thật. Sơ đồ lắp đặt thể hiện vị trí thiết bị và đường đi của dây trên bảng điện, dùng để thi công.
Quy trình vẽ sơ đồ lắp đặt mạch bảng điện có mấy bước?
Thường gồm ba bước: xác định vị trí thiết bị, vẽ đường dây điện, rồi kiểm tra và hoàn thiện. Cách diễn đạt có thể khác chút giữa các sách.
Khi vẽ đường dây, cần chú ý gì?
Vẽ đúng theo sơ đồ nguyên lý, dây gọn, ít giao nhau. Thiết bị đóng cắt và bảo vệ như công tắc, cầu chì mắc trên dây pha.