Trả lời nhanh
Gió mùa mùa đông thổi vào nước ta theo hướng đông bắc, tức là gió từ phía đông bắc thổi tới. Gió này xuất phát từ khối khí lạnh của cao áp Xibia (châu Á), thổi về vùng áp thấp phía nam. Vì vậy trong câu trắc nghiệm, hãy chọn phương án “Đông Bắc”.
Vì sao gió mùa mùa đông có hướng đông bắc?
Gió luôn thổi từ nơi có khí áp cao đến nơi có khí áp thấp. Vào mùa đông, lục địa châu Á lạnh đi nhanh nên hình thành vùng cao áp rất mạnh ở phía bắc, gọi là cao áp Xibia. Trong khi đó, vùng biển phía nam và xích đạo ấm hơn nên khí áp thấp hơn.
Khi tràn xuống phía nam, gió bị lệch hướng do ảnh hưởng của vị trí địa lí và hoàn lưu khí quyển. Kết quả là khi đến nước ta, gió chủ yếu mang hướng đông bắc.
Đặc điểm của gió mùa Đông Bắc ở nước ta
| Nội dung | Đặc điểm |
|---|---|
| Thời gian | Khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau |
| Nguồn gốc | Cao áp lạnh Xibia (Mông Cổ – Xibia) |
| Hướng gió | Đông bắc |
| Phạm vi ảnh hưởng mạnh | Miền Bắc nước ta; càng vào nam càng suy yếu |
| Tính chất | Lạnh; đầu mùa thường khô, cuối mùa thường ẩm, có mưa phùn |
Ở miền Nam và Tây Nguyên, mùa đông chịu ảnh hưởng chủ yếu của gió Tín phong bán cầu Bắc, cũng thổi theo hướng đông bắc. Do vậy “hướng đông bắc” là đáp án đúng cho cả bức tranh chung về mùa đông.
Loại trừ các hướng gió dễ nhầm
Nếu đề cho các phương án là các hướng đông bắc, tây nam, đông nam, tây bắc, bạn có thể loại trừ như sau:
- Tây Nam: đây là hướng của gió mùa mùa hạ (khoảng tháng 5 đến tháng 10), mang mưa nhiều cho nước ta. Đây là phương án “bẫy” phổ biến nhất vì ngược với mùa đông.
- Đông Nam: là hướng gió mùa mùa hạ ở Bắc Bộ (gió từ biển vào, nóng ẩm), không phải gió mùa mùa đông.
- Tây Bắc: không phải hướng gió mùa chính của nước ta; hướng này chỉ xuất hiện cục bộ, chẳng hạn do địa hình.
Mẹo nhớ nhanh
- “Đông – Đông Bắc, Hạ – Tây Nam”: mùa đông gió đông bắc, mùa hạ gió tây nam.
- Mùa đông lạnh thì gió phải đến từ phương bắc, nơi lục địa lạnh; mùa hạ nóng ẩm thì gió đến từ biển và Ấn Độ Dương ở phía nam.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm cách gọi hướng gió: “gió đông bắc” nghĩa là gió thổi từ đông bắc tới, không phải thổi đến hướng đông bắc.
- Nhầm thời gian: gió mùa đông bắc hoạt động từ tháng 11 đến tháng 4, không phải chỉ ba tháng 12, 1, 2.
- Cho rằng gió này lạnh khô suốt mùa: thực tế nửa đầu mùa lạnh khô, nửa cuối mùa lạnh ẩm.
Luyện tập
- Gió mùa mùa hạ ở nước ta chủ yếu thổi theo hướng nào?
Đáp án: Tây Nam (ở Bắc Bộ thường là đông nam). - Khối khí nào gây ra đợt rét đậm ở miền Bắc vào mùa đông?
Đáp án: Khối khí lạnh từ cao áp Xibia, di chuyển theo hướng đông bắc. - Vì sao miền Nam nước ta hầu như không có mùa đông lạnh?
Đáp án: Vì gió mùa Đông Bắc suy yếu và bị biến tính khi đi xa về phía nam; miền Nam nằm gần xích đạo nên nền nhiệt cao.
Câu hỏi thường gặp
Gió mùa mùa đông ở nước ta còn gọi là gió gì?
Còn gọi là gió mùa Đông Bắc, hoạt động chủ yếu từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau, mạnh nhất ở miền Bắc.
Gió mùa Đông Bắc xuất phát từ đâu?
Từ khối khí lạnh của cao áp Xibia ở lục địa châu Á, thổi về phía áp thấp ở phương nam.
Gió mùa mùa hạ thổi theo hướng nào?
Chủ yếu theo hướng tây nam; riêng Bắc Bộ gió thường có hướng đông nam, mang theo hơi ẩm gây mưa.
Gió mùa Đông Bắc có ảnh hưởng đến cả nước không?
Ảnh hưởng mạnh nhất ở miền Bắc, suy yếu dần khi vào nam. Miền Nam và Tây Nguyên chủ yếu chịu gió Tín phong đông bắc.