Trả lời nhanh
Đáp án đúng là phương án nêu sông Ấn, sông Hằng, sông Brahmaputra (Bra-ma-put). Đây là ba hệ thống sông lớn của Nam Á, đều bắt nguồn từ dãy Himalaya và vùng cao Tây Tạng. Phương án có sông Mê Công là sai vì Mê Công chảy chủ yếu ở bán đảo Đông Dương, thuộc Đông Nam Á.
Ba hệ thống sông lớn của Nam Á
| Sông | Nguồn | Chảy qua | Đổ ra |
|---|---|---|---|
| Sông Ấn (Indus) | Vùng núi cao Tây Tạng, gần dãy Himalaya | Ấn Độ (phần thượng lưu), Pakistan | Biển Ả Rập |
| Sông Hằng (Ganges) | Sườn nam dãy Himalaya | Ấn Độ, Bangladesh | Vịnh Bengal |
| Sông Brahmaputra | Vùng cao Tây Tạng (Trung Quốc) | Ấn Độ, Bangladesh | Vịnh Bengal (hợp lưu với sông Hằng) |
Sông Hằng và sông Brahmaputra gặp nhau ở gần cửa sông, tạo nên đồng bằng châu thổ rộng và màu mỡ ở Bangladesh và phía đông Ấn Độ. Sông Ấn bồi đắp đồng bằng ở phía tây, chủ yếu thuộc Pakistan.
Vì sao các sông này lớn và nhiều nước?
- Địa hình: Nam Á có dãy Himalaya cao ở phía bắc, nên sông có nguồn cao và dốc.
- Nguồn cấp nước: băng tuyết tan ở vùng núi cao và mưa lớn của gió mùa mùa hạ (hướng tây nam).
- Chế độ nước: mùa mưa nước lên nhanh, dễ gây lũ. Mùa khô nước sông phụ thuộc nhiều vào băng tuyết tan.
Các sông này cung cấp nước tưới, phù sa và giao thông cho đông dân cư ở đồng bằng. Vì vậy dân cư Nam Á tập trung đông ở lưu vực sông Hằng và sông Ấn.
Loại trừ phương án sai
- Phương án có sông Mê Công: sai. Mê Công bắt nguồn từ Tây Tạng nhưng chảy qua Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam rồi đổ ra Biển Đông. Phần lớn lưu vực thuộc Đông Nam Á.
- Phương án nêu các sông của Đông Á hoặc Tây Nam Á (như Hoàng Hà, Trường Giang, Ti-gơ-rơ, Ơ-phrát): sai khu vực. Hoàng Hà và Trường Giang ở Đông Á. Ti-gơ-rơ và Ơ-phrát ở Tây Nam Á.
- Phương án đúng: đủ ba sông Ấn, Hằng, Brahmaputra.
Mẹo nhớ
Hãy nhớ cụm “Ấn – Hằng – Bra”. Chữ “Ấn” nhắc đến Ấn Độ và Pakistan. Hằng thì đi cùng vùng Ấn Độ – Bangladesh. Sông có tên Mê Công luôn gắn với “Cửu Long” của Việt Nam, nên thuộc Đông Nam Á.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “Ấn” (Indus) với “Ấn Độ”. Sông Ấn chảy chủ yếu qua Pakistan, không phải qua Ấn Độ.
- Thấy Mê Công bắt nguồn từ Tây Tạng nên cho là sông Nam Á. Cần xét nơi sông chảy và đổ ra, không chỉ nơi bắt nguồn.
- Cho rằng Nam Á chỉ có một con sông lớn là sông Hằng.
Luyện tập
- Sông nào của Nam Á đổ ra biển Ả Rập?
Đáp án: sông Ấn. - Hai sông nào hợp lưu gần cửa sông và tạo đồng bằng châu thổ rộng lớn ở vịnh Bengal?
Đáp án: sông Hằng và sông Brahmaputra. - Nêu hai nguyên nhân khiến sông ngòi Nam Á có lượng nước lớn vào mùa hạ.
Đáp án: mưa lớn do gió mùa tây nam và băng tuyết ở Himalaya tan nhiều khi nhiệt độ tăng.
Câu hỏi thường gặp
Khu vực Nam Á có hệ thống sông lớn là sông nào?
Nam Á có ba hệ thống sông lớn là sông Ấn, sông Hằng và sông Brahmaputra, đều bắt nguồn từ dãy Himalaya hoặc vùng cao Tây Tạng.
Sông Mê Công có thuộc Nam Á không?
Không. Sông Mê Công chảy qua Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam, nên thuộc khu vực Đông Nam Á.
Sông Hằng đổ ra đâu?
Sông Hằng chảy qua Ấn Độ và Bangladesh rồi đổ ra vịnh Bengal, thường hợp lưu với sông Brahmaputra ở gần cửa sông.
Vì sao sông Ấn và sông Hằng quan trọng với dân cư Nam Á?
Hai sông này cung cấp nước tưới, phù sa màu mỡ và đường giao thông. Nhờ vậy các đồng bằng ven sông có dân cư rất đông.