Amin nào sau đây là amin bậc hai: dimetylamin
Lớp 12Hóa học

Amin nào sau đây là amin bậc 2: đimetylamin, phenylamin, propan-1-amin?

Trả lời nhanh

Đáp án đúng là đimetylamin, công thức CH3–NH–CH3. Bậc của amin được tính bằng số gốc hiđrocacbon liên kết trực tiếp với nguyên tử nitơ. Ở đimetylamin, N gắn với 2 gốc metyl nên là amin bậc hai. Còn phenylamin và propan-1-amin đều chỉ có 1 gốc hiđrocacbon gắn với N nên là amin bậc một.

Cách xác định bậc của amin

Amin là dẫn xuất của amoniac (NH3) khi thay một hay nhiều nguyên tử H bằng gốc hiđrocacbon. Bậc của amin phụ thuộc vào số nguyên tử H đã bị thay thế.

  • Bậc một: thay 1 H, dạng R–NH2.
  • Bậc hai: thay 2 H, dạng R–NH–R’.
  • Bậc ba: thay 3 H, dạng R–N(R’)–R”.

Mẹo nhớ: đếm xem nitơ có mấy “cánh tay” nối với gốc C. Có mấy gốc thì bậc bấy nhiêu.

Phân tích từng chất trong đề

Chất Công thức Số gốc gắn với N Bậc
Đimetylamin CH3–NH–CH3 2 (hai gốc CH3) Bậc 2
Phenylamin (anilin) C6H5–NH2 1 (gốc phenyl) Bậc 1
Propan-1-amin CH3CH2CH2–NH2 1 (gốc propyl) Bậc 1
  • Đimetylamin – chọn. Nhóm –NH– nối hai gốc CH3, đúng dạng R–NH–R’.
  • Phenylamin – loại. Vòng benzen chỉ là một gốc (C6H5–), N còn 2 H nên là bậc một. Vòng thơm có 6 cacbon không làm tăng bậc amin.
  • Propan-1-amin – loại. Nhóm –NH2 gắn vào cacbon đầu mạch, chỉ có một gốc propyl nên là bậc một. Chữ “1” trong tên chỉ vị trí nhóm amin trên mạch, không phải bậc.

Nếu đề của bạn có thêm phương án thứ tư, hãy áp dụng đúng cách đếm trên. Chất như trimetylamin (CH3)3N có 3 gốc nên là bậc ba, còn etylamin C2H5NH2 là bậc một. Chỉ chất có dạng R–NH–R’ mới là bậc hai.

Lỗi sai thường gặp

  1. Nhầm với bậc của ancol hay dẫn xuất halogen. Với ancol, bậc là bậc của cacbon gắn nhóm –OH. Với amin, bậc là số gốc hiđrocacbon gắn vào nitơ. Ví dụ isopropylamin (CH3)2CH–NH2 có cacbon bậc hai nhưng vẫn là amin bậc một.
  2. Thấy tên có “đi” là chọn ngay. “Đimetyl” báo hiệu 2 gốc metyl, nhưng bạn vẫn nên kiểm tra N có gắn trực tiếp cả hai gốc đó không.
  3. Cho rằng anilin có bậc cao vì có vòng benzen. Bậc chỉ đếm số gốc, không đếm số nguyên tử cacbon.

Bài luyện tập

  1. Chất nào là amin bậc ba: CH3NHC2H5, (CH3)3N, C6H5NH2?
    Đáp án: (CH3)3N (trimetylamin) vì N gắn 3 gốc CH3. CH3NHC2H5 là bậc hai, C6H5NH2 là bậc một.
  2. Amin C6H5–NH–CH3 (N-metylanilin) là amin bậc mấy?
    Đáp án: Bậc hai, vì N gắn gốc phenyl và gốc metyl.
  3. Amin có công thức phân tử C4H11N có bao nhiêu đồng phân là amin bậc hai?
    Đáp án: 3 đồng phân: CH3NHCH2CH2CH3, CH3NHCH(CH3)2 và C2H5NHC2H5.

Ghi nhớ

Đề hỏi “amin bậc hai” thì tìm công thức dạng R–NH–R’. Trong ba chất ở đề, chỉ đimetylamin thỏa mãn nên đáp án là đimetylamin.

Câu hỏi thường gặp

Bậc của amin được xác định như thế nào?

Bậc của amin bằng số gốc hiđrocacbon liên kết trực tiếp với nguyên tử nitơ: một gốc là bậc một, hai gốc là bậc hai, ba gốc là bậc ba.

Phenylamin (anilin) là amin bậc mấy?

Phenylamin C6H5NH2 là amin bậc một vì nitơ chỉ liên kết với một gốc phenyl và còn hai nguyên tử H.

Bậc của amin có giống bậc của ancol không?

Không. Bậc ancol tính theo cacbon gắn nhóm –OH, còn bậc amin tính theo số gốc hiđrocacbon gắn vào nguyên tử nitơ.

Cho ví dụ về amin bậc hai thường gặp?

Đimetylamin (CH3)2NH, đietylamin (C2H5)2NH và etylmetylamin C2H5NHCH3 đều là amin bậc hai.

Bài học liên quan