Trả lời nhanh
Quy trình giâm cành hoa hồng gồm 5 bước: (1) chuẩn bị cây mẹ, dụng cụ và giá thể; (2) chọn và cắt cành bánh tẻ dài 15–20 cm, có 3–4 mắt; (3) xử lý cành (tỉa lá, nhúng thuốc kích thích ra rễ nếu có); (4) cắm cành nghiêng vào giá thể ẩm, sâu khoảng 1/3 chiều dài; (5) che bóng, giữ ẩm, chăm sóc 3–4 tuần cho đến khi cành ra rễ rồi đem trồng.
Giâm cành là gì? Vì sao hoa hồng giâm được?
Giâm cành là phương pháp nhân giống vô tính: cắt một đoạn cành từ cây mẹ rồi cắm vào giá thể ẩm để đoạn cành mọc rễ, phát triển thành cây mới. Ở thân cành có các tế bào có khả năng phân chia và biệt hoá, nên khi gặp đủ ẩm, ấm, thoáng khí thì mọc ra rễ bất định.
Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ (màu hoa, dáng hoa, hương thơm), ra hoa sớm và cách làm đơn giản, chi phí thấp. Đây là lý do hoa hồng thường được nhân giống bằng giâm cành.
Quy trình giâm cành hoa hồng từng bước
Bước 1. Chuẩn bị cây mẹ, dụng cụ và giá thể
- Cây mẹ: chọn cây khỏe, sinh trưởng tốt, ra hoa đẹp, không sâu bệnh.
- Dụng cụ: kéo cắt cành hoặc dao thật sắc, lau sạch (có thể khử trùng bằng cồn) để tránh lây bệnh.
- Giá thể: đất tơi xốp, thoát nước tốt, ví dụ trộn đất mùn với cát hoặc trấu hun, xơ dừa. Cho vào chậu, khay hoặc bầu có lỗ thoát nước và tưới ẩm trước khi cắm.
Bước 2. Chọn và cắt cành giâm
- Chọn cành bánh tẻ (không quá non, không quá già), đường kính khoảng bằng chiếc đũa nhỏ đến bút chì, vừa mới tàn hoa là tốt.
- Cắt thành đoạn dài khoảng 15–20 cm, có 3–4 mắt (chỗ mọc lá).
- Vết cắt dưới cắt vát, sát dưới một mắt; vết cắt trên cắt phẳng, cách mắt trên cùng khoảng 1 cm.
Bước 3. Xử lý cành giâm
- Ngắt bớt lá ở phần dưới; phần lá giữ lại có thể cắt đi một nửa để giảm mất nước.
- Nếu có, nhúng gốc cành vào dung dịch thuốc kích thích ra rễ theo hướng dẫn trên bao bì rồi để ráo.
Bước 4. Cắm cành vào giá thể
- Dùng que chọc lỗ trước, cắm cành nghiêng nhẹ, sâu khoảng 1/3 chiều dài cành (phần chìm có ít nhất 1–2 mắt).
- Ém chặt đất quanh gốc, khoảng cách giữa các cành vừa phải để thoáng.
- Tưới nhẹ cho giá thể đủ ẩm.
Bước 5. Chăm sóc sau khi giâm
- Đặt nơi râm mát hoặc che lưới 50–70% ánh sáng; tránh nắng gắt và mưa to.
- Giữ ẩm đều bằng cách phun sương hoặc tưới nhẹ 1–2 lần/ngày; không để úng nước.
- Thường xuyên kiểm tra, nhổ bỏ cành thối, héo để khỏi lây sang cành khác.
- Sau khoảng 3–4 tuần, cành ra rễ và nảy chồi mới; cho cây quen dần với nắng rồi đem trồng ra chậu hoặc luống.
Vì sao phải làm như vậy?
| Thao tác | Lý do |
|---|---|
| Chọn cành bánh tẻ | Cành non dễ héo, thối; cành già khó ra rễ. Cành bánh tẻ có đủ chất dự trữ và tế bào còn khả năng tạo rễ. |
| Cắt vát phía dưới | Tăng diện tích tiếp xúc để hút nước và ra rễ. |
| Cắt bớt lá | Lá thoát hơi nước mạnh, khi chưa có rễ cành dễ bị khô. |
| Giá thể tơi xốp, ẩm vừa | Rễ cần oxy; quá ướt sẽ úng thối gốc, quá khô cành chết. |
| Che bóng | Giảm nhiệt độ và mất nước, giúp cành sống đến khi có rễ. |
| Dụng cụ sạch | Hạn chế nấm, vi khuẩn xâm nhập vết cắt. |
Lỗi sai thường gặp
- Chọn cành quá non hoặc đã sâu bệnh nên cành thối đen ở gốc.
- Cắm ngược chiều cành (đầu ngọn xuống đất) – cành không ra rễ. Mẹo: vết cắt vát ở dưới, vết cắt phẳng ở trên.
- Tưới quá nhiều gây úng; hoặc để giá thể khô, cành héo.
- Để cành giâm dưới nắng trực tiếp ngay từ đầu.
- Thường xuyên nhổ cành lên xem rễ làm đứt rễ non; chỉ nên kiểm tra khi thấy chồi mới mọc.
Mẹo nhớ nhanh
Học sinh có thể nhớ theo câu: Chuẩn bị – Cắt – Xử lý – Cắm – Chăm (5 chữ C). Khi làm bài tự luận, hãy nêu rõ yêu cầu kỹ thuật ở mỗi bước (độ dài cành, số mắt, độ sâu cắm, thời gian ra rễ) để được trọn điểm.
Bài luyện tập
- Câu 1. Cành hoa hồng dùng để giâm nên có độ tuổi như thế nào, dài bao nhiêu?
Đáp án: cành bánh tẻ, dài khoảng 15–20 cm, có 3–4 mắt. - Câu 2. Vì sao phải cắt bớt lá của cành giâm?
Đáp án: cành chưa có rễ nên chưa hút được nước, còn lá thoát hơi nước mạnh; cắt bớt lá giúp cành đỡ héo. - Câu 3. Một bạn tưới đẫm nước nhiều lần mỗi ngày, sau một tuần gốc cành giâm bị thâm đen. Em giải thích và đề xuất cách khắc phục.
Đáp án: giá thể bị úng, thiếu oxy nên gốc thối. Cần tưới vừa phải, kiểm tra thoát nước, đổi sang giá thể tơi xốp hơn và bỏ cành thối.
Câu hỏi thường gặp
Giâm cành hoa hồng vào mùa nào là tốt nhất?
Nên giâm vào mùa xuân hoặc mùa thu khi thời tiết mát, nhiệt độ khoảng 20–28°C, độ ẩm cao. Mùa hè nắng gắt hoặc mùa đông quá lạnh thì cành khó ra rễ.
Giâm cành hoa hồng bao lâu thì ra rễ?
Thường khoảng 3–4 tuần cành bắt đầu ra rễ và nảy chồi mới, tuỳ giống, thời tiết và cách chăm sóc.
Không có thuốc kích thích ra rễ có giâm được không?
Vẫn được. Thuốc kích thích chỉ giúp ra rễ nhanh và đều hơn. Quan trọng là chọn cành tốt, giá thể tơi xốp, giữ ẩm vừa phải và che bóng.
Nên cắm cành sâu bao nhiêu?
Khoảng 1/3 chiều dài cành, sao cho phần nằm trong giá thể có ít nhất 1–2 mắt để rễ mọc ra từ đó.