Trả lời nhanh
Thiết bị số là thiết bị có bộ phận xử lí điện tử, nhận và xử lí thông tin dưới dạng dãy bit (0 và 1). Khi gặp câu “thiết bị nào sau đây là thiết bị số”, em chọn thiết bị như máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy ảnh kỹ thuật số hay đồng hồ thông minh. Các dụng cụ chạy bằng cơ học như cân lò xo hoặc nhiệt kế thủy ngân không phải thiết bị số.
Thiết bị số là gì?
Thiết bị số là các thiết bị điện tử có thể nhận thông tin, lưu trữ, xử lí và truyền thông tin dưới dạng số hóa. Máy tính chỉ “hiểu” hai trạng thái, được ký hiệu là 0 và 1, gọi là bit. Mọi chữ viết, hình ảnh, âm thanh muốn đưa vào thiết bị số đều phải đổi thành dãy bit.
Dấu hiệu nhận biết một thiết bị số
- Có chip hoặc bộ vi xử lí bên trong để tính toán và điều khiển.
- Lưu và xử lí dữ liệu dạng bit, ví dụ lưu ảnh, tin nhắn, nhạc dưới dạng tệp.
- Có thể cài chương trình hoặc cập nhật phần mềm, hoặc ít nhất hiển thị kết quả bằng màn hình số.
- Thường kết nối được với máy tính, mạng Internet hoặc thiết bị khác.
Ví dụ thiết bị số và thiết bị không phải thiết bị số
| Là thiết bị số | Không phải thiết bị số |
|---|---|
| Máy tính để bàn, máy tính xách tay | Cân đòn, cân lò xo |
| Điện thoại thông minh, máy tính bảng | Nhiệt kế thủy ngân |
| Máy ảnh kỹ thuật số, camera giám sát | Máy ảnh dùng phim |
| Đồng hồ thông minh, tivi thông minh | Đồng hồ cơ có kim, đồng hồ quả lắc |
| Máy chơi game, máy in kết nối máy tính | Bút bi, thước kẻ, sách giấy |
Phân biệt thiết bị số với thiết bị chỉ “có điện”
Không phải thiết bị nào có dùng điện hoặc có màn hình cũng là thiết bị số. Quạt điện, bóng đèn sợi đốt hay ấm đun nước điện chỉ biến đổi điện năng thành cơ năng hoặc nhiệt, không hề xử lí thông tin. Với câu trắc nghiệm, đáp án đúng thường là thiết bị thể hiện rõ khả năng xử lí thông tin như điện thoại thông minh hoặc máy tính.
Còn thiết bị “tương tự” (analog) biểu diễn thông tin bằng đại lượng liên tục, chẳng hạn vị trí kim đồng hồ hay chiều cao cột thủy ngân. Thông tin này biến thiên liên tục chứ không phải dãy 0 và 1.
Mẹo nhớ
- Thấy từ “thông minh”, “kỹ thuật số”, “điện tử” kèm bộ vi xử lí thì nghĩ ngay tới thiết bị số.
- Thiết bị chỉ chạy bằng lò xo, kim, thủy ngân, giấy thì không phải thiết bị số.
- Hỏi bản thân: “Thiết bị này có lưu hoặc xử lí tệp, ảnh, tin nhắn dạng bit không?”. Nếu có thì đó là thiết bị số.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng mọi thiết bị dùng điện đều là thiết bị số. Quạt điện, bóng đèn sợi đốt dùng điện nhưng không xử lí thông tin.
- Cho rằng thiết bị có màn hình thì là thiết bị số. Màn hình chỉ là bộ phận hiển thị, quan trọng là có xử lí dữ liệu dạng bit hay không.
- Nhầm “thiết bị số” với “số liệu”. Thiết bị số là phần cứng, còn số liệu là dữ liệu.
Bài tập luyện tập
Bài 1. Trong các thiết bị: bút chì, máy tính bảng, thước dây, máy tính xách tay, đâu là thiết bị số?
Đáp án: máy tính bảng và máy tính xách tay.
Bài 2. Hai bit có thể tạo ra bao nhiêu tổ hợp khác nhau?
Đáp án: 4 tổ hợp là 00, 01, 10, 11.
Bài 3. Vì sao ảnh chụp bằng máy ảnh kỹ thuật số dễ gửi qua Internet hơn ảnh in trên giấy?
Đáp án: vì ảnh đã được số hóa thành dãy bit, nên có thể lưu thành tệp và truyền đi bằng mạng.
Câu hỏi thường gặp
Thiết bị số là gì?
Thiết bị số là thiết bị điện tử nhận, lưu trữ, xử lí và truyền thông tin dưới dạng dãy bit gồm 0 và 1.
Điện thoại thông minh có phải thiết bị số không?
Có. Điện thoại thông minh có bộ vi xử lí và xử lí mọi dữ liệu dưới dạng số hóa nên là thiết bị số tiêu biểu.
Đồng hồ cơ có kim có phải thiết bị số không?
Không. Đồng hồ cơ hoạt động bằng bộ máy cơ khí và biểu diễn thời gian bằng vị trí kim, không xử lí dữ liệu dạng bit.
Bit là gì?
Bit là đơn vị thông tin nhỏ nhất trong máy tính, chỉ nhận một trong hai giá trị là 0 hoặc 1.