Trả lời nhanh
Quy trình giâm cành thường gồm 4 bước: (1) chuẩn bị giá thể giâm cành; (2) chọn và cắt cành giâm; (3) xử lí cành giâm; (4) cắm cành giâm vào giá thể rồi chăm sóc. Một số tài liệu tách phần chăm sóc thành bước thứ 5, nhưng nội dung công việc vẫn giống nhau.
Giâm cành là gì?
Giâm cành là cách nhân giống vô tính: ta cắt một đoạn cành (hoặc thân, lá) từ cây mẹ, cho đoạn đó ra rễ rồi phát triển thành cây mới. Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, ra hoa kết quả sớm hơn cây trồng từ hạt. Cách này rẻ, dễ làm, hay dùng với hoa hồng, rau muống, khoai lang, sắn, mía, dâu tằm…
Bốn bước của quy trình giâm cành
Bước 1: Chuẩn bị giá thể giâm cành
Giá thể là chỗ để cành bám và mọc rễ nên phải tơi xốp, thoát nước tốt, giữ ẩm vừa phải và sạch mầm bệnh.
- Vật liệu hay dùng: cát sạch, đất mịn, xơ dừa, trấu hun hoặc hỗn hợp các loại này.
- Cho giá thể vào khay, bầu hoặc luống giâm; làm phẳng và tưới ẩm trước khi cắm cành.
- Nếu nghi ngờ giá thể có mầm bệnh thì xử lí (phơi nắng, hun, khử trùng) trước khi dùng.
Bước 2: Chọn và cắt cành giâm
- Chọn cành từ cây mẹ khoẻ, sinh trưởng tốt, không sâu bệnh.
- Ưu tiên cành bánh tẻ (không quá non, không quá già) vì vừa có dự trữ dinh dưỡng vừa dễ ra rễ.
- Cắt thành đoạn có vài mắt (chồi), vết cắt phía dưới thường cắt vát, gọn và sắc để không dập nát.
- Với cành nhiều lá: cắt bớt lá hoặc cắt đôi phiến lá để giảm mất nước.
Bước 3: Xử lí cành giâm
Mục đích là giúp cành mau ra rễ và hạn chế bệnh. Người ta thường nhúng gốc cành vào dung dịch chất kích thích ra rễ (như IBA, NAA) đúng nồng độ, thời gian theo hướng dẫn. Có loại cây dễ ra rễ thì có thể bỏ qua việc dùng chất kích thích, chỉ cần vết cắt sạch và để ráo.
Bước 4: Cắm cành giâm vào giá thể và chăm sóc
- Cắm gốc cành vào giá thể, độ sâu vừa phải (khoảng một phần ba đến một nửa chiều dài đoạn cành, tuỳ loại cây), nén nhẹ quanh gốc.
- Cắm đủ khoảng cách để lá không chồng lên nhau.
- Tưới nước giữ ẩm, che bớt nắng gắt, có thể che nilon hoặc làm mái che để giữ độ ẩm không khí.
- Theo dõi sâu bệnh, loại bỏ cành thối. Khi cành đã ra rễ và nhú lá mới thì chuyển sang bầu hoặc ra vườn.
Vì sao có sách ghi 4 bước, có sách ghi 5 bước?
Do cách tách ý. Bước “cắm cành” và bước “chăm sóc” có thể được gộp làm một hoặc tách riêng. Khi làm bài, em nên viết đúng theo sách giáo khoa đang học, đồng thời nắm chắc trình tự: giá thể → cắt cành → xử lí → cắm và chăm sóc.
Mẹo nhớ nhanh
Hãy nhớ câu “Nền – Chọn – Xử – Cắm”: Nền (giá thể), Chọn (chọn và cắt cành), Xử (xử lí cành), Cắm (cắm cành, chăm sóc).
Lỗi sai thường gặp
- Đảo thứ tự: cắm cành trước khi chuẩn bị giá thể. Phải có nền sẵn mới cắm được.
- Chọn cành quá non hoặc quá già: cành non dễ thối, cành già lâu ra rễ.
- Để nguyên nhiều lá: cành mất nước nhanh, héo trước khi ra rễ.
- Tưới quá nhiều: giá thể úng nước làm gốc cành thối.
- Cắm ngược cành: phần gốc (gần cây mẹ) phải ở dưới.
Bài luyện tập
- Sắp xếp đúng thứ tự: (a) nhúng gốc cành vào chất kích thích; (b) trộn cát và xơ dừa cho vào khay; (c) tưới ẩm, che nắng; (d) cắt cành bánh tẻ có 2–3 mắt.
Đáp án: b → d → a → c. - Vì sao nên chọn cành bánh tẻ để giâm?
Đáp án: cành bánh tẻ có đủ chất dự trữ, không quá non để dễ thối, không quá già để khó ra rễ nên tỉ lệ sống cao. - Vì sao phải cắt bớt lá trên cành giâm?
Đáp án: cành chưa có rễ nên chưa hút được nước; cắt bớt lá làm giảm thoát hơi nước, cành đỡ bị héo.
Câu hỏi thường gặp
Quy trình giâm cành gồm mấy bước?
Thường gồm 4 bước: chuẩn bị giá thể; chọn và cắt cành giâm; xử lí cành giâm; cắm cành vào giá thể và chăm sóc. Một số tài liệu tách phần chăm sóc thành bước thứ 5.
Giá thể giâm cành cần đáp ứng yêu cầu gì?
Giá thể phải tơi xốp, thoát nước tốt, giữ ẩm vừa phải và sạch mầm bệnh, ví dụ cát, xơ dừa, trấu hun hoặc đất mịn.
Nên chọn cành như thế nào để giâm?
Chọn cành bánh tẻ từ cây mẹ khoẻ, không sâu bệnh, cắt thành đoạn có vài mắt và cắt gọn vết cắt phía gốc.
Giâm cành có ưu điểm gì so với gieo hạt?
Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, thường ra hoa kết quả sớm hơn, cách làm đơn giản và chi phí thấp.