Trả lời nhanh
Có ba cách trồng cây thường gặp: gieo hạt trực tiếp xuống nơi trồng, trồng cây con rễ trần và trồng cây con có bầu. Gieo hạt nhanh, rẻ nhưng tỉ lệ sống thấp. Cây con rễ trần gọn nhẹ, rẻ nhưng rễ dễ hỏng. Cây con có bầu sống chắc nhất nhưng tốn công và chi phí hơn.
Lưu ý trước khi làm bài
Hình 14 trong bài thường minh hoạ các cách đưa cây giống ra vị trí trồng cố định. Ba cách phổ biến nhất là gieo hạt, trồng cây con rễ trần và trồng cây con có bầu. Em hãy nhìn kỹ hình trong sách của mình: cây được đặt xuống hố ở dạng nào (hạt, rễ trần hay có bầu đất bọc quanh rễ). Sau đó đối chiếu với phần mô tả dưới đây rồi viết thành câu trả lời của mình.
Mô tả từng phương pháp trồng cây
1. Gieo hạt trực tiếp
Hạt giống được gieo thẳng vào hố hoặc rãnh đã làm đất, sau đó lấp một lớp đất mỏng lên trên. Hạt tự nảy mầm và mọc thành cây ngay tại vị trí trồng, không qua giai đoạn vườn ươm.
2. Trồng cây con rễ trần
Cây con được ươm ở vườn ươm rồi nhổ lên, rễ để trần (không có bầu đất). Cây được đặt vào hố, lấp đất, nén chặt gốc và tưới nước.
3. Trồng cây con có bầu
Cây con được ươm trong bầu (túi đất). Khi trồng, ta rạch bỏ vỏ bầu rồi đặt cả khối đất bầu bọc quanh rễ vào hố, lấp đất và nén quanh gốc. Rễ gần như không bị xáo động.
Bảng đánh giá ưu điểm, nhược điểm
| Phương pháp | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Gieo hạt trực tiếp | Làm nhanh, ít tốn công, chi phí thấp; không cần vườn ươm; rễ phát triển tự nhiên; hợp với diện tích rộng. | Hạt dễ bị chim, kiến, chuột ăn hoặc bị nước cuốn trôi; tỉ lệ nảy mầm và sống thấp; cây con non yếu trước nắng, mưa, sâu bệnh; tốn nhiều hạt; cây mọc không đều. |
| Cây con rễ trần | Dễ vận chuyển, nhẹ, rẻ; trồng được nhanh trên diện tích lớn; cây đã qua giai đoạn non yếu ở vườn ươm. | Rễ dễ bị đứt, bị khô khi nhổ và vận chuyển; cây bị chậm hồi xanh; phải trồng đúng thời vụ (lúc đất ẩm); chỉ hợp với loài dễ sống. |
| Cây con có bầu | Rễ được bảo vệ, cây ít bị sốc nên tỉ lệ sống cao; cây sinh trưởng đồng đều; mở rộng được thời gian trồng. | Tốn công và vật liệu làm bầu; vận chuyển nặng, cồng kềnh; chi phí cao hơn hai cách còn lại. |
Vì sao cây con có bầu thường sống tốt hơn?
Rễ non, đặc biệt là lông hút, rất mỏng manh. Khi nhổ cây rễ trần, nhiều lông hút bị đứt hoặc khô nên cây phải mất một thời gian mới hút nước trở lại. Với cây có bầu, đất quanh rễ vẫn giữ nguyên nên cây hút nước ngay, ít bị héo. Đó là lý do cây có bầu có tỉ lệ sống cao hơn.
Chọn phương pháp nào cho phù hợp?
- Hạt giống rẻ, nhiều, nảy mầm khoẻ, diện tích lớn và ít điều kiện chăm sóc: cân nhắc gieo hạt trực tiếp.
- Loài cây dễ sống, cần trồng nhanh, vận chuyển xa và muốn tiết kiệm: chọn cây con rễ trần, trồng vào lúc trời mát, đất ẩm.
- Giống quý, đất xấu, thời tiết khắc nghiệt hoặc cần tỉ lệ sống cao: chọn cây con có bầu.
Mẹo nhớ: “Hạt – rẻ mà rủi ro; rễ trần – gọn mà mỏng manh; có bầu – chắc mà tốn công”.
Lỗi sai thường gặp
- Chỉ nêu ưu điểm hoặc chỉ nêu nhược điểm. Đề yêu cầu đánh giá cả hai mặt cho từng phương pháp.
- Viết “cây con có bầu là tốt nhất” mà không nói rõ điều kiện áp dụng. Nên thêm nhận xét về chi phí, công sức.
- Nhầm “cây con rễ trần” với “gieo hạt”. Cây rễ trần đã được ươm ở vườn ươm trước khi đem trồng.
Bài luyện tập
- Một hộ gia đình cần trồng nhanh 2 000 cây keo con trên đồi, đất ẩm sau mưa, vườn ươm cách xa 30 km. Em nên khuyên dùng phương pháp nào? Gợi ý: cây con rễ trần nếu giữ rễ ẩm, vì nhẹ và rẻ khi vận chuyển. Nếu muốn chắc chắn hơn và chấp nhận chi phí thì dùng cây con có bầu.
- Vì sao trước khi trồng cây rễ trần, người ta thường nhúng rễ vào bùn loãng hoặc giữ rễ trong bao ẩm? Gợi ý: để rễ không bị khô, giữ lông hút, giúp cây nhanh hồi xanh.
- Nêu một nhược điểm khiến gieo hạt trực tiếp có tỉ lệ cây sống thấp. Gợi ý: hạt dễ bị chim, kiến, chuột ăn hoặc bị mưa cuốn trôi, cây non yếu trước nắng gió.
Câu hỏi thường gặp
Có mấy phương pháp trồng cây thường gặp?
Ba phương pháp: gieo hạt trực tiếp, trồng cây con rễ trần và trồng cây con có bầu. Mỗi phương pháp có ưu, nhược điểm riêng nên cần chọn theo loài cây, đất đai và điều kiện chăm sóc.
Phương pháp nào cho tỉ lệ cây sống cao nhất?
Trồng cây con có bầu, vì bộ rễ được bao bọc trong đất bầu nên ít bị tổn thương và cây hút nước ngay sau khi trồng.
Nhược điểm lớn nhất của gieo hạt trực tiếp là gì?
Hạt dễ bị chim, kiến, chuột ăn hoặc bị nước cuốn trôi, cây con non yếu nên tỉ lệ nảy mầm và sống thấp, tốn nhiều hạt giống.
Hình trong sách của em khác với mô tả thì làm thế nào?
Em xác định cây trong hình được trồng ở dạng nào (hạt, rễ trần hay có bầu) rồi áp dụng đúng phần ưu, nhược điểm tương ứng trong bảng so sánh.