Nguyên tử X có 19 proton trong hạt nhân: số hạt electron của X là bao nhiêu?

Vì sao số electron bằng số proton?

Nguyên tử gồm hạt nhân (proton mang điện dương, nơtron không mang điện) và lớp vỏ chứa electron mang điện âm. Điện tích của một proton và một electron có độ lớn bằng nhau, trái dấu.

Nguyên tử trung hòa về điện nên tổng điện tích dương bằng tổng điện tích âm. Vì vậy: số proton = số electron = Z. Với Z = 19 thì có 19 electron.

Xác định các đặc điểm của nguyên tử X (Z = 19)

Cách xét các phát biểu về X

Đề gốc đưa ra một số phát biểu (1), (2), (3)… về X và yêu cầu đếm số phát biểu đúng. Vì không có bản đề đầy đủ để đối chiếu, dưới đây là các phát biểu hay gặp cùng kết luận. Bạn đối chiếu với đề của mình.

Lỗi sai thường gặp

• Nhầm số nơtron với số proton. Chỉ cần biết Z thì suy ra số e, không suy ra được số nơtron. Ví dụ đồng vị ³⁹K có 20 nơtron, nhưng đó là ví dụ minh hoạ, đề của bạn phải cho số khối mới tính được.
• Nhầm nguyên tử với ion. Ion K⁺ vẫn có 19 proton nhưng chỉ còn 18 electron.
• Viết sai cấu hình. Sau 3p⁶ electron thứ 19 vào 4s chứ không vào 3d, vì mức năng lượng 4s thấp hơn 3d.

Mẹo nhớ

Gặp bài cho Z, hãy nhớ chuỗi: Z = số p = số e = số thứ tự ô. Đếm lớp để biết chu kì, đếm electron lớp ngoài cùng để biết nhóm A và tính kim loại/phi kim (1–3 e: thường là kim loại; 5–7 e: thường là phi kim).

Bài luyện tập

1. Nguyên tử Y có 17 proton. Viết số electron mỗi lớp và cho biết Y là kim loại hay phi kim.
   Đáp án: 17 electron, phân bố 2, 8, 7; có 7 e lớp ngoài cùng, chu kì 3, nhóm VIIA → phi kim (clo).
2. Nguyên tử Z có 11 proton. Ion Z⁺ có bao nhiêu electron?
   Đáp án: Nguyên tử có 11 e, mất 1 e nên Z⁺ có 10 electron.
3. Một nguyên tử T có tổng số hạt (p, n, e) là 58, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 18. Tìm số electron của T.
   Đáp án: Gọi số p = số e = Z, số n = N. Có 2Z + N = 58 và 2Z − N = 18. Cộng hai vế: 4Z = 76, Z = 19; N = 20. Vậy T có 19 electron (đây cũng là nguyên tử kali).