Trả lời nhanh
Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ những người em quen biết và tin cậy, ví dụ người thân, thầy cô, bạn bè hoặc nhà trường. Thư từ người lạ hay địa chỉ không rõ ràng có thể chứa virus, đường link độc hại hoặc nội dung lừa đảo, không phù hợp với học sinh. Vì vậy em không nên mở mà cần báo ngay cho bố mẹ hoặc thầy cô.
Điền vào chỗ trống
Câu hoàn chỉnh: “Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ những người quen biết, đáng tin cậy.”
Nếu đề của em cho sẵn các phương án, hãy chọn phương án có ý “người quen, người em biết rõ”. Những phương án như “bất kì ai”, “người lạ”, “địa chỉ có quà tặng, trúng thưởng” đều là đáp án sai.
Vì sao chỉ nên mở thư của người quen?
- Tránh virus, phần mềm độc hại: tệp đính kèm trong thư lạ có thể làm hỏng máy hoặc lấy cắp thông tin.
- Tránh bị lừa đảo: kẻ xấu hay giả danh ngân hàng, cửa hàng, “người trúng thưởng” để dụ em bấm vào đường link hoặc cung cấp mật khẩu.
- Tránh nội dung không phù hợp: thư rác có thể có hình ảnh, lời lẽ không dành cho lứa tuổi học sinh.
- Bảo vệ thông tin cá nhân: họ tên, địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu của em không nên cho người lạ biết.
Dấu hiệu của một thư điện tử đáng ngờ
| Dấu hiệu | Ví dụ (tự đặt) |
|---|---|
| Người gửi là địa chỉ lạ | Địa chỉ gồm dãy chữ và số lộn xộn, em chưa từng thấy |
| Hứa tặng quà, trúng thưởng | “Chúc mừng em trúng điện thoại, bấm vào đây để nhận” |
| Yêu cầu cung cấp mật khẩu, thông tin cá nhân | “Hãy gửi mật khẩu để giữ tài khoản” |
| Có tệp hoặc đường link lạ | Tệp có đuôi lạ, link không rõ trang nào |
| Giọng văn hối thúc, doạ dẫm | “Nếu không làm ngay, tài khoản sẽ bị khoá” |
Khi nhận thư lạ, em nên làm gì?
- Không mở thư, không bấm vào link hay tệp đính kèm.
- Không trả lời và không gửi bất cứ thông tin nào.
- Báo ngay cho bố mẹ hoặc thầy cô.
- Xoá thư hoặc chuyển vào mục thư rác (spam) cùng người lớn.
Lỗi sai thường gặp
- Nghĩ rằng “mở xem thôi thì không sao”. Có khi chỉ cần bấm vào link bên trong là đã gặp nguy hiểm.
- Tin thư có tên giống người quen. Kẻ xấu có thể giả mạo tên, nên nếu nội dung bất thường (đòi tiền, đòi mật khẩu), em hãy hỏi lại trực tiếp người đó.
- Cho bạn mượn mật khẩu thư điện tử. Mật khẩu là bí mật của riêng em.
Mẹo nhớ: “Lạ thì không mở – Nghi thì hỏi người lớn – Mật khẩu thì giữ kín.”
Bài luyện tập
Câu 1. Em nhận được thư của một địa chỉ lạ, nói em vừa trúng thưởng một chiếc xe đạp và yêu cầu bấm vào link. Em nên làm gì?
Đáp án: Không bấm vào link, không trả lời, báo cho bố mẹ hoặc thầy cô rồi xoá thư.
Câu 2. Đúng hay sai: “Thư có tên người gửi là cô giáo thì luôn an toàn để mở và gửi mật khẩu.”
Đáp án: Sai. Dù là người quen, em cũng không gửi mật khẩu qua thư. Nếu thư có vẻ lạ, em nên hỏi lại cô giáo trực tiếp.
Câu 3. Kể tên hai dấu hiệu cho thấy một thư điện tử đáng ngờ.
Đáp án: Chẳng hạn: người gửi là địa chỉ lạ; thư yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc có tệp, link lạ.
Câu hỏi thường gặp
Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ ai?
Em chỉ nên mở thư từ những người quen biết, đáng tin cậy như người thân, thầy cô, bạn bè hoặc nhà trường.
Nếu nhận được thư từ người lạ thì em làm gì?
Em không mở, không bấm vào link hay tệp đính kèm, không trả lời, và báo ngay cho bố mẹ hoặc thầy cô.
Vì sao không nên mở thư lạ?
Thư lạ có thể chứa virus, đường link độc hại, nội dung lừa đảo hoặc không phù hợp, dễ làm hỏng máy và lộ thông tin cá nhân.
Thư của người quen có luôn an toàn không?
Không hẳn. Tài khoản có thể bị giả mạo hoặc bị đánh cắp, nên nếu thư có nội dung bất thường em cần hỏi lại trực tiếp người gửi.