Trả lời nhanh
Trong các cây thường gặp ở đề trắc nghiệm, cây nhân giống bằng thân là mía, sắn (khoai mì), khoai lang (đoạn dây), rau muống, hoa hồng. Các cây như lúa, ngô, đậu, cải được gieo bằng hạt nên không phải đáp án. Nhân giống bằng thân là dùng đoạn thân, cành có mắt mầm cắm xuống đất để mọc rễ, thành cây mới.
Nhân giống bằng thân là gì?
Đây là một hình thức nhân giống vô tính: em cắt một đoạn thân hoặc cành khỏe, có mắt (chỗ có chồi), rồi giâm xuống đất ẩm hoặc nước. Đoạn thân đó mọc rễ và đâm chồi, lớn lên thành cây mới giống hệt cây mẹ.
Vì không qua hạt nên cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, ra hoa, kết quả sớm hơn và nhân nhanh số lượng lớn.
Những cây trồng thường nhân giống bằng thân
| Cây trồng | Bộ phận dùng làm giống | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mía | Đoạn thân có 2–3 mắt | Đặt nằm ngang trong rãnh, lấp đất mỏng |
| Sắn (khoai mì) | Hom thân dài khoảng 15–20 cm | Chọn thân bánh tẻ, không quá non, không quá già |
| Khoai lang | Đoạn dây (thân bò) cắt ngọn | Củ cũng có thể ươm ra dây giống |
| Rau muống | Đoạn thân, ngọn | Cắm xuống bùn hoặc nước đều mọc rễ ở mắt |
| Hoa hồng | Cành giâm | Giâm cành là cách nhân giống phổ biến |
Loại trừ: cây nào KHÔNG nhân giống bằng thân?
- Lúa, ngô, đậu tương, đậu xanh, rau cải, dưa chuột: nhân giống bằng hạt (sinh sản hữu tính).
- Chuối: thường tách chồi (cây con) mọc ở gốc.
- Khoai tây: dùng củ giống. Củ khoai tây là thân biến dạng nằm dưới đất, nên một số tài liệu xếp vào nhóm nhân giống bằng thân củ. Nếu đề chỉ hỏi “bằng thân” và có cả mía, sắn thì chọn mía hoặc sắn.
- Sen đá, thuốc bỏng: có thể nhân từ lá.
Mẹo làm bài
- Cây lương thực ngắn ngày (lúa, ngô) và các cây họ đậu: nghĩ ngay đến hạt.
- Cây có thân dài chia thành các mắt rõ (mía, sắn, rau muống, khoai lang): nghĩ đến giâm thân, giâm cành.
- Cây ăn quả lâu năm (cam, bưởi, nhãn): thường dùng chiết cành, ghép chứ không dùng hạt vì hạt dễ làm cây con biến dị.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “nhân giống bằng thân” với “trồng bằng củ”: củ khoai lang là rễ củ, khác với củ khoai tây là thân củ.
- Cho rằng mọi cây trồng ngoài vườn đều nhân bằng hạt.
- Quên điều kiện của hom giống: phải có mắt mầm, chọn đoạn không sâu bệnh.
Bài luyện tập
Câu 1. Cây nào sau đây thường được trồng từ hom thân: lúa, mía, ngô, đậu tương?
Đáp án: Mía, vì dùng đoạn thân có mắt làm giống; ba cây còn lại gieo bằng hạt.
Câu 2. Vì sao nhân giống bằng thân giúp cây con giống cây mẹ?
Đáp án: Vì cây con phát triển từ một phần cơ thể cây mẹ, không có sự kết hợp giữa giao tử đực và cái nên đặc điểm di truyền được giữ nguyên.
Câu 3. Nêu hai điều cần chú ý khi chọn hom sắn làm giống.
Đáp án: Chọn thân bánh tẻ, khỏe, không sâu bệnh; hom phải có mắt mầm và cắt dài vừa đủ (khoảng 15–20 cm).
Câu hỏi thường gặp
Cây mía nhân giống bằng bộ phận nào?
Mía nhân giống bằng đoạn thân có 2–3 mắt. Mỗi mắt có một chồi, khi đặt xuống đất ẩm sẽ mọc rễ và đâm chồi thành cây mới.
Khoai lang nhân giống bằng thân hay bằng củ?
Trong sản xuất, khoai lang thường được trồng bằng đoạn dây (thân bò). Củ khoai lang là rễ củ, chủ yếu để thu hoạch, hoặc ươm để lấy dây giống.
Nhân giống bằng thân có ưu điểm gì?
Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, nhanh cho thu hoạch, dễ làm và nhân được số lượng lớn trong thời gian ngắn.
Lúa và ngô có nhân giống bằng thân không?
Không. Lúa, ngô được nhân giống bằng hạt (sinh sản hữu tính), nên không phải đáp án cho câu hỏi này.