Trả lời nhanh
Bảng tuần hoàn hiện nay có 7 chu kì và 7 hàng ngang. Chu kì chính là một hàng ngang gồm các nguyên tố có cùng số lớp electron, xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần. Vì vậy số chu kì luôn bằng số hàng ngang chính, đều là 7 (đáp số: 7 và 7).
Vì sao số chu kì bằng số hàng ngang?
Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được xếp thành một hàng ngang theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần. Như vậy “một chu kì” và “một hàng ngang” là hai cách gọi của cùng một đối tượng.
Số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron của nguyên tử. Nguyên tử ở trạng thái cơ bản hiện nay có tối đa 7 lớp electron, nên bảng có 7 chu kì.
Số nguyên tố trong từng chu kì
| Chu kì | Số nguyên tố | Từ … đến … | Loại |
|---|---|---|---|
| 1 | 2 | H → He | Chu kì nhỏ |
| 2 | 8 | Li → Ne | Chu kì nhỏ |
| 3 | 8 | Na → Ar | Chu kì nhỏ |
| 4 | 18 | K → Kr | Chu kì lớn |
| 5 | 18 | Rb → Xe | Chu kì lớn |
| 6 | 32 | Cs → Rn | Chu kì lớn |
| 7 | 32 | Fr → Og | Chu kì lớn |
Kiểm tra: 2 + 8 + 8 + 18 + 18 + 32 + 32 = 118, đúng bằng tổng số nguyên tố đã biết trong bảng hiện nay. Ba chu kì đầu gọi là chu kì nhỏ, bốn chu kì sau là chu kì lớn.
Mẹo nhớ nhanh
- Dãy số nguyên tố mỗi chu kì: 2 – 8 – 8 – 18 – 18 – 32 – 32. Mỗi số (trừ số 2 đầu tiên) lặp lại hai lần.
- Chu kì 1, 2, 3 là chu kì nhỏ; từ chu kì 4 trở đi là chu kì lớn.
- Muốn biết nguyên tố ở chu kì mấy: đếm số lớp electron. Ví dụ Na (2/8/1) có 3 lớp nên ở chu kì 3; Ca (2/8/8/2) có 4 lớp nên ở chu kì 4.
Phân biệt hàng ngang, cột dọc, chu kì, nhóm
| Khái niệm | Hướng trong bảng | Số lượng | Điểm chung của các nguyên tố |
|---|---|---|---|
| Chu kì | Hàng ngang | 7 | Cùng số lớp electron |
| Nhóm | Cột dọc | 8 nhóm A và 8 nhóm B (tổng 18 cột) | Tính chất hoá học tương tự, thường cùng số electron hoá trị |
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm chu kì với nhóm: thấy “7” và “8” rồi chọn lẫn. Hãy nhớ: chu kì = hàng ngang = 7; nhóm A = cột dọc = 8.
- Đếm thêm hai hàng ở dưới bảng: hai hàng lantan và actini được tách ra để bảng gọn hơn. Chúng thuộc chu kì 6 và chu kì 7, không phải chu kì thứ 8 và 9.
- Nhầm với số cột: số cột là 18, không phải 7.
Luyện tập
- Nguyên tử X có cấu hình electron theo lớp là 2/8/6. X ở chu kì mấy? Đáp án: chu kì 3 (có 3 lớp electron).
- Chu kì nào có số nguyên tố ít nhất? Có bao nhiêu nguyên tố? Đáp án: chu kì 1, có 2 nguyên tố là H và He.
- Tổng số nguyên tố trong các chu kì nhỏ là bao nhiêu? Đáp án: 2 + 8 + 8 = 18.
Kết luận: bảng tuần hoàn hiện nay có 7 chu kì, cũng là 7 hàng ngang chính. Khi gặp câu hỏi trắc nghiệm có nhiều phương án, em chọn phương án có cả hai số đều là 7.
Câu hỏi thường gặp
Bảng tuần hoàn hiện nay có bao nhiêu chu kì?
Có 7 chu kì, đánh số từ 1 đến 7. Số thứ tự chu kì bằng số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố trong chu kì đó.
Số hàng ngang trong bảng tuần hoàn là mấy?
Có 7 hàng ngang chính, mỗi hàng là một chu kì. Hai hàng lantan và actini xếp riêng bên dưới thực chất thuộc chu kì 6 và 7.
Bảng tuần hoàn có bao nhiêu cột và bao nhiêu nhóm?
Bảng có 18 cột, chia thành 8 nhóm A và 8 nhóm B (nhóm B gồm 10 cột, trong đó nhóm VIIIB chiếm 3 cột).
Chu kì nào có nhiều nguyên tố nhất?
Chu kì 6 và chu kì 7, mỗi chu kì có 32 nguyên tố.