Trả lời nhanh
Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ những người và tổ chức em biết rõ, tin cậy, như bạn bè, người thân, thầy cô, nhà trường. Thư từ địa chỉ lạ có thể chứa virus, đường link giả mạo hoặc nội dung lừa đảo. Mở nhầm thư hay tệp đính kèm độc hại có thể làm lộ thông tin cá nhân hoặc hỏng máy tính.
Câu hỏi này kiểm tra điều gì?
Câu “Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ…” nằm trong phần an toàn khi dùng thư điện tử (email) của môn Tin học. Đề thường cho bốn lựa chọn để em chọn kiểu người gửi phù hợp. Vì chưa có đủ dữ liệu để chép lại chính xác từng phương án, thầy cô trình bày theo kiểu điền khuyết và giúp em tự nhận ra phương án đúng ở bất kì đề nào.
Điền khuyết: Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ những người mà em biết và địa chỉ thư tin cậy.
Cách nhận ra phương án đúng
Khi gặp câu này, em hãy tìm phương án có các từ khoá: “người quen”, “người em biết”, “địa chỉ tin cậy”, “thầy cô, bạn bè, người thân”. Ngược lại, những phương án sau thường là phương án sai:
- “Bất kì ai”: sai, vì kẻ xấu cũng có thể gửi thư cho em.
- “Người lạ nhưng thư có nội dung hấp dẫn” (trúng thưởng, tặng quà, cần chuyển tiền gấp): sai, đây là chiêu lừa đảo quen thuộc.
- “Địa chỉ không rõ ràng, có nhiều chữ số lạ”: sai, thường là thư rác hoặc thư giả mạo.
- “Thư có tệp đính kèm lạ”: sai, tệp có thể mang virus hay phần mềm độc hại.
Vì sao không nên mở thư lạ?
- Virus và phần mềm độc hại: tệp đính kèm có thể tự chạy khi em mở, làm hỏng hoặc theo dõi máy tính.
- Lừa đảo (phishing): thư giả danh ngân hàng, trường học, trò chơi… dẫn em tới trang web giả để nhập mật khẩu.
- Thư rác: làm đầy hộp thư và khiến em bỏ sót thư quan trọng.
- Nội dung không phù hợp: hình ảnh, lời lẽ không lành mạnh với lứa tuổi học sinh.
Dấu hiệu một thư đáng ngờ
| Dấu hiệu | Ví dụ |
|---|---|
| Người gửi lạ hoặc địa chỉ kì quặc | Địa chỉ gồm chuỗi kí tự lộn xộn |
| Tiêu đề giật gân, thúc giục | “Bạn đã trúng thưởng, nhận ngay hôm nay!” |
| Yêu cầu mật khẩu, số tài khoản | “Gửi mật khẩu để xác minh tài khoản” |
| Tệp đính kèm hoặc đường link không rõ | Tệp có đuôi lạ, link rút gọn |
| Lỗi chính tả, lời lẽ vụng về | Câu văn cụt, sai dấu |
Em nên làm gì khi nhận thư lạ?
- Không mở thư, không bấm vào link, không tải tệp đính kèm.
- Không trả lời và không cung cấp thông tin cá nhân.
- Báo cho bố mẹ hoặc thầy cô.
- Đánh dấu là thư rác hoặc xoá thư.
Lỗi sai thường gặp
- Nghĩ rằng thư lạ có tên nghe “uy tín” thì an toàn. Thực tế, kẻ xấu hay giả mạo tên tổ chức, nên em phải nhìn cả địa chỉ gửi.
- Cho rằng chỉ cần mở thư chứ không bấm gì thì không sao. Với thư lạ, tốt nhất vẫn không mở.
- Quên rằng thư của bạn bè cũng có thể bị nhiễm virus nếu tài khoản của bạn bị chiếm quyền. Thư của người quen mà nội dung bất thường vẫn cần hỏi lại.
Mẹo nhớ
Hãy nhớ câu “Biết người gửi, hiểu nội dung, rồi mới mở“. Chỉ cần thiếu một trong ba, em nên dừng lại.
Bài luyện tập
Câu 1. Em nhận được thư từ địa chỉ lạ báo “Chúc mừng! Bạn trúng một chiếc điện thoại, bấm vào link để nhận”. Em nên làm gì?
Đáp án: Không bấm link, không trả lời, báo người lớn và xoá thư, vì đây là dấu hiệu lừa đảo.
Câu 2. Cô giáo chủ nhiệm gửi thư từ địa chỉ em đã biết, kèm bài tập. Em có nên mở không?
Đáp án: Có, vì người gửi là người em biết và tin cậy. Nếu thấy nội dung bất thường thì hỏi lại cô trước khi tải tệp.
Câu 3. Điền vào chỗ trống: Thư điện tử có tệp đính kèm lạ có thể chứa ____ làm hỏng máy tính.
Đáp án: virus (phần mềm độc hại).
Câu hỏi thường gặp
Em chỉ nên mở thư điện tử được gửi đến từ ai?
Từ những người và tổ chức em biết rõ, tin cậy như người thân, bạn bè, thầy cô, nhà trường. Thư từ địa chỉ lạ không nên mở.
Vì sao không nên mở thư của người lạ?
Vì thư có thể chứa virus, đường link giả mạo hoặc nội dung lừa đảo, gây mất thông tin cá nhân và hỏng máy tính.
Nhận được thư lạ có tệp đính kèm thì làm thế nào?
Không mở, không tải tệp, không bấm link, báo cho bố mẹ hoặc thầy cô rồi xoá thư hoặc đánh dấu là thư rác.
Thư của bạn bè có luôn an toàn không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Nếu nội dung bất thường, ví dụ nhờ chuyển tiền hay gửi link lạ, em nên hỏi lại bạn bằng cách khác trước khi mở.