Trả lời nhanh
Thông tin có nội dung xấu là những thông tin trái với đạo đức, văn hoá hoặc quy định của pháp luật, có thể gây hại cho sức khoẻ, tinh thần, tài sản, danh dự của cá nhân hoặc làm mất an toàn xã hội. Ví dụ: hình ảnh bạo lực, nội dung đồi truỵ, tin giả, lời lẽ lăng mạ, rủ rê cờ bạc, lừa đảo. Khi gặp, em không xem tiếp, không chia sẻ và báo ngay cho người lớn.
Hiểu đúng khái niệm
Internet giống như một thư viện khổng lồ mà ai cũng có thể mang sách vào. Vì vậy bên cạnh sách hay còn có “sách độc”. Thông tin có nội dung xấu chính là phần “sách độc” ấy.
Để nhận biết, em có thể hỏi nhanh ba câu: Thông tin này có làm hại ai không? Có trái với điều thầy cô, gia đình và pháp luật dạy không? Có đúng sự thật không? Nếu một trong ba câu trả lời đáng ngờ, hãy cẩn thận.
Các nhóm thông tin có nội dung xấu thường gặp
| Nhóm | Biểu hiện | Ví dụ |
|---|---|---|
| Bạo lực, kinh dị | Cổ vũ đánh nhau, hành hạ người hoặc động vật | Clip đánh bạn được đăng để “câu view” |
| Đồi truỵ | Hình ảnh, video không phù hợp lứa tuổi | Quảng cáo bật lên chứa ảnh phản cảm |
| Sai sự thật | Tin giả, tin đồn thất thiệt, gây hoang mang | Tin “sắp có dịch” không rõ nguồn |
| Xúc phạm, bắt nạt | Lăng mạ, bêu xấu, tung ảnh riêng tư của người khác | Lập nhóm chat chê bai một bạn trong lớp |
| Lừa đảo, cờ bạc | Dụ nhận quà, trúng thưởng, kiếm tiền dễ dàng | Tin nhắn “bấm vào link để nhận thẻ game miễn phí” |
| Chống phá, kích động | Xuyên tạc, gây chia rẽ, vi phạm pháp luật | Bài đăng kích động thù ghét |
Vì sao thông tin xấu nguy hiểm với học sinh?
- Ảnh hưởng tâm lí: sợ hãi, lo lắng, bắt chước hành vi xấu.
- Mất tài sản, lộ thông tin: bấm vào đường link lạ có thể bị đánh cắp tài khoản.
- Hiểu sai sự việc: tin giả khiến em đánh giá sai và có thể vô tình lan truyền.
- Vi phạm pháp luật: đăng hoặc chia sẻ nội dung xấu cũng là hành vi sai, dù em chỉ “chia sẻ cho vui”.
Khi gặp thông tin có nội dung xấu, em nên làm gì?
- Dừng lại: đóng trang, thoát video, không bấm vào đường link lạ.
- Không chia sẻ, không bình luận để tránh làm nội dung lan rộng.
- Báo ngay cho bố mẹ, thầy cô hoặc người lớn em tin tưởng.
- Dùng chức năng báo cáo, chặn trên ứng dụng hoặc mạng xã hội nếu có.
- Kiểm chứng với nguồn chính thống nếu là tin có vẻ quan trọng.
Mẹo nhớ
Nhớ câu: “Dừng – Không chia sẻ – Báo người lớn”. Ba bước này dùng được cho hầu hết tình huống.
Lỗi sai thường gặp
- Nghĩ rằng chỉ người đăng bài mới có lỗi, còn người chia sẻ thì không.
- Tò mò bấm thử đường link “trúng thưởng” vì nghĩ chỉ một lần thì không sao.
- Giấu không nói với người lớn vì sợ bị cấm dùng điện thoại, máy tính.
- Cho rằng tin có nhiều lượt thích thì chắc chắn đúng.
Bài luyện tập
Câu 1. Trong các thông tin sau, thông tin nào có nội dung xấu? (a) Lịch thi học kì do nhà trường đăng; (b) Tin nhắn “Bấm vào link để nhận 500 kim cương miễn phí”; (c) Video hướng dẫn gấp thuyền giấy.
Đáp án: (b). Đây là dấu hiệu lừa đảo, đánh vào sự tò mò để lấy thông tin tài khoản. (a) và (c) là thông tin hữu ích.
Câu 2. Em thấy bạn cùng lớp chia sẻ một bức ảnh chế nhạo ngoại hình của một bạn khác. Em nên làm gì?
Gợi ý: Không bình luận cổ vũ, không chia sẻ lại; nhắc bạn gỡ bài vì có thể làm bạn kia tổn thương; báo cho giáo viên chủ nhiệm nếu bạn vẫn không gỡ.
Câu 3. Đúng hay sai: “Em chỉ chia sẻ tin giả cho vui nên không có lỗi.”
Đáp án: Sai. Chia sẻ tin giả làm thông tin sai lan rộng và có thể gây hậu quả cho người khác.
Ghi nhớ
- Thông tin có nội dung xấu là thông tin trái đạo đức, văn hoá, pháp luật và gây hại.
- Gồm bạo lực, đồi truỵ, tin giả, xúc phạm, lừa đảo, kích động…
- Gặp thông tin xấu: dừng lại, không chia sẻ, báo người lớn.
Câu hỏi thường gặp
Thông tin có nội dung xấu là gì?
Là thông tin trái với đạo đức, văn hoá hoặc pháp luật, có thể gây hại cho cá nhân và xã hội, như nội dung bạo lực, đồi truỵ, tin giả, lăng mạ hay lừa đảo.
Làm sao nhận biết một thông tin là tin giả hoặc có nội dung xấu?
Em xem thông tin có rõ nguồn không, có gây sợ hãi hoặc kích động quá mức không, có yêu cầu bấm link hay cung cấp thông tin cá nhân không. Nếu nghi ngờ, hãy kiểm chứng với nguồn chính thống hoặc hỏi người lớn.
Lỡ xem phải thông tin xấu trên mạng thì phải làm gì?
Hãy thoát ngay khỏi trang hoặc video, không chia sẻ, báo cho bố mẹ hoặc thầy cô, và dùng chức năng báo cáo, chặn nếu ứng dụng có hỗ trợ.
Chia sẻ lại thông tin xấu có bị coi là sai không?
Có. Chia sẻ làm nội dung xấu lan rộng nên người chia sẻ cũng có phần trách nhiệm, dù không phải người đăng đầu tiên.