Trả lời nhanh
Để bảo vệ rừng cần: giữ gìn và quản lí chặt rừng hiện có (chống cháy, chống chặt phá, săn bắt trái phép), khai thác hợp lí rồi trồng lại, trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc, lập khu bảo tồn và xử lí nghiêm vi phạm. Phải chú trọng nâng cao nhận thức vì phần lớn thiệt hại do con người gây ra, nên người dân hiểu và tự giác thì rừng mới được bảo vệ bền vững.
Vì sao phải bảo vệ rừng?
Rừng không chỉ cho gỗ và lâm sản. Rừng giữ đất, điều hoà nước, làm sạch không khí, che chắn gió bão và là nhà của rất nhiều loài động, thực vật.
- Về môi trường: hạn chế xói mòn, lũ quét, sạt lở; hấp thụ khí CO2, thải O2; điều hoà khí hậu.
- Về kinh tế: cung cấp gỗ, củi, dược liệu, nguyên liệu cho sản xuất, du lịch sinh thái.
- Về sinh học: bảo tồn nguồn gen và các loài quý hiếm.
Rừng bị mất đi thì phục hồi rất chậm, có khi mất hàng chục năm, nên bảo vệ luôn rẻ hơn và hiệu quả hơn là chờ hư hại rồi mới khắc phục.
Các biện pháp bảo vệ rừng
| Nhóm biện pháp | Nội dung cụ thể | Tác dụng |
|---|---|---|
| 1. Bảo vệ rừng hiện có | Giao đất, giao rừng cho tổ chức, hộ gia đình quản lí; lập chòi canh, tuần tra; phòng cháy chữa cháy rừng; phòng trừ sâu bệnh hại cây rừng. | Ngăn mất rừng và suy thoái rừng ngay từ đầu. |
| 2. Khai thác hợp lí | Chỉ khai thác theo quy hoạch, giấy phép; ưu tiên khai thác chọn, lượng khai thác không vượt khả năng tái sinh; khai thác xong phải trồng lại. | Vừa có lâm sản, vừa giữ được rừng lâu dài. |
| 3. Trồng rừng, phục hồi rừng | Trồng cây phủ xanh đất trống, đồi núi trọc; khoanh nuôi, làm giàu rừng. | Tăng diện tích và chất lượng rừng. |
| 4. Bảo tồn | Lập vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên; cấm săn bắt, buôn bán động vật hoang dã quý hiếm. | Giữ đa dạng sinh học. |
| 5. Pháp luật và tuyên truyền | Ban hành và thực thi quy định về lâm nghiệp, xử phạt hành vi phá rừng, đốt rừng; tuyên truyền, giáo dục cộng đồng. | Răn đe và thay đổi hành vi. |
Vì sao phải chú trọng nâng cao nhận thức?
- Nguyên nhân chính nằm ở con người. Đốt nương làm rẫy, chặt cây trái phép, săn bắt thú rừng, bất cẩn dùng lửa… đều do hành vi của người. Muốn giảm thiệt hại phải thay đổi hành vi, mà muốn đổi hành vi trước hết phải đổi hiểu biết.
- Lực lượng quản lí không thể có mặt ở khắp nơi. Rừng rộng, địa hình hiểm trở, kiểm lâm ít người. Khi người dân tự giác và biết báo tin, rừng được “canh” tốt hơn nhiều so với chỉ dựa vào xử phạt.
- Người sống gần rừng là người gắn bó nhất. Nếu họ hiểu rừng giúp chống lũ, giữ nguồn nước, mang lại sinh kế bền vững, họ sẽ trở thành lực lượng bảo vệ rừng chủ chốt.
- Hậu quả mất rừng kéo dài và ảnh hưởng chung. Lũ lụt, hạn hán, mất đất sản xuất không chỉ ảnh hưởng một người, nên ý thức bảo vệ rừng là trách nhiệm của cả cộng đồng, kể cả học sinh.
- Các biện pháp khác chỉ bền khi có sự đồng thuận. Trồng rừng mà bị phá lại, luật có mà không ai tuân thủ thì tốn công vô ích.
Học sinh có thể làm gì?
- Không bẻ cành, hái hoa, đốt lửa trong khu rừng khi đi dã ngoại.
- Tham gia trồng cây, Tết trồng cây, các hoạt động của trường.
- Không mua, không nuôi nhốt động vật hoang dã; dùng giấy tiết kiệm.
- Tuyên truyền cho người thân, bạn bè; báo cho người lớn hoặc cơ quan chức năng khi thấy cháy rừng, chặt phá.
Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp
Mẹo nhớ: “Giữ – Khai thác đúng – Trồng thêm – Bảo tồn – Luật và nhận thức”. Khi làm bài, hãy viết đủ các ý này, mỗi ý kèm một ví dụ ngắn.
- Sai lầm 1: chỉ nêu “trồng cây” mà quên giữ rừng hiện có. Trồng rừng không bù được rừng nguyên sinh đã mất.
- Sai lầm 2: hiểu bảo vệ rừng là cấm hoàn toàn khai thác. Thực tế vẫn được khai thác, nhưng phải hợp lí và có trồng lại.
- Sai lầm 3: trả lời phần “vì sao” chỉ bằng “vì rừng quan trọng”, không gắn với vai trò của con người.
Luyện tập
Câu 1. Một địa phương khai thác hết gỗ trên một sườn đồi rồi bỏ trống. Việc này vi phạm nguyên tắc nào và hậu quả có thể xảy ra?
Đáp án: Vi phạm nguyên tắc khai thác hợp lí (phải trồng lại sau khai thác). Hậu quả: đất bị xói mòn, dễ lũ quét, sạt lở khi mưa lớn.
Câu 2. Vì sao dù đã có luật xử phạt nghiêm, vẫn cần tuyên truyền cho người dân?
Đáp án: Xử phạt chỉ răn đe sau khi vi phạm và khó kiểm soát mọi nơi; tuyên truyền giúp người dân hiểu lợi ích, tự giác không vi phạm và chủ động bảo vệ rừng.
Câu 3. Nêu hai việc em có thể làm ngay để góp phần bảo vệ rừng.
Đáp án gợi ý: Tham gia trồng cây ở trường, không đốt lửa hoặc xả rác khi đi dã ngoại, tuyên truyền người thân không mua bán động vật hoang dã.
Câu hỏi thường gặp
Bảo vệ rừng có nghĩa là cấm khai thác rừng không?
Không. Rừng vẫn được khai thác nhưng phải theo quy hoạch, khai thác hợp lí trong khả năng tái sinh và phải trồng lại sau khai thác.
Nguyên nhân chủ yếu làm rừng bị suy giảm là gì?
Chủ yếu do hoạt động của con người như chặt phá, đốt rừng làm nương rẫy, cháy rừng do bất cẩn, săn bắt động vật; thiên tai và sâu bệnh là nguyên nhân phụ.
Trồng rừng có thay thế được việc giữ rừng tự nhiên không?
Không hoàn toàn. Rừng trồng cần nhiều năm mới phát huy tác dụng và thường kém đa dạng sinh học hơn rừng tự nhiên, nên phải ưu tiên giữ rừng hiện có.
Học sinh lớp 7 có thể góp phần bảo vệ rừng như thế nào?
Tham gia trồng cây, không bẻ cành hay đốt lửa trong rừng, không mua bán động vật hoang dã, tuyên truyền người thân và báo khi thấy cháy hoặc chặt phá rừng.