Trả lời nhanh
Giâm cành là phương pháp nhân giống vô tính bằng cách cắt một đoạn cành khỏi cây mẹ, cắm vào giá thể ẩm để cành mọc rễ rồi phát triển thành cây mới. Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, ra hoa quả sớm và nhân nhanh số lượng. Phương pháp này được dùng với hoa hồng, sắn, mía, khoai lang, dâm bụt, rau muống, trầu bà…
Giâm cành là gì?
Nhiều loài thực vật có khả năng “tái sinh”: một đoạn thân hay cành bị cắt rời vẫn có thể mọc rễ nếu gặp điều kiện thích hợp. Người làm vườn tận dụng đặc điểm này để tạo ra nhiều cây từ một cây mẹ mà không cần gieo hạt.
Vì không qua thụ phấn, cây giâm cành là bản sao di truyền của cây mẹ. Hoa hồng đỏ giâm lên vẫn cho hoa hồng đỏ, bưởi ngọt giâm lên vẫn ngọt như cây mẹ.
Quy trình giâm cành
- Chọn cành giâm. Chọn cành bánh tẻ (không non quá, không già quá), khoẻ mạnh, không sâu bệnh, lấy từ cây mẹ năng suất tốt.
- Cắt cành. Cắt thành đoạn dài khoảng 10–20 cm tuỳ loài, có 2–4 mắt. Cắt vát phần dưới để tăng diện tích ra rễ, cắt bằng phần trên. Tỉa bớt lá, chỉ để 1–2 lá và cắt đôi lá to để giảm thoát hơi nước.
- Xử lí cành. Có thể nhúng gốc cành vào dung dịch kích thích ra rễ để rễ mọc nhanh và đều hơn.
- Cắm cành vào giá thể. Dùng giá thể tơi xốp, thoát nước tốt như cát, đất trộn xơ dừa, trấu hun. Cắm sâu khoảng một phần ba đến một nửa chiều dài cành, nén nhẹ gốc.
- Chăm sóc. Tưới đủ ẩm, che bóng râm hoặc phun sương, tránh nắng gắt và nước đọng. Khi cành ra rễ và nhú lộc mới thì chuyển ra bầu hoặc ra vườn.
Điều kiện để cành giâm dễ ra rễ
- Độ ẩm: giá thể ẩm đều, không khô, không úng nước.
- Nhiệt độ: khoảng 25–30°C thích hợp với phần lớn cây.
- Ánh sáng: sáng tán xạ, che bớt nắng gắt.
- Thời vụ: thường vào mùa xuân hoặc đầu mùa mưa, khi độ ẩm không khí cao.
- Vệ sinh: dùng dao kéo sạch để tránh nhiễm nấm bệnh làm thối cành.
Ưu điểm và nhược điểm
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ | Hệ số nhân giống bị giới hạn bởi số cành lấy được trên cây mẹ |
| Cây ra hoa, kết quả sớm | Một số loài rất khó ra rễ (như nhiều cây gỗ lớn) |
| Nhân nhanh số lượng, chi phí thấp | Cây con dễ mang theo bệnh nếu cây mẹ nhiễm bệnh |
| Kĩ thuật đơn giản, dễ làm | Bộ rễ thường nông hơn cây trồng từ hạt |
So sánh với các cách nhân giống khác
- Giâm cành: cắt cành rời rồi cho ra rễ.
- Chiết cành: cho cành ra rễ ngay trên cây mẹ rồi mới cắt; cây con mạnh hơn nhưng làm chậm hơn.
- Ghép cành, ghép mắt: nối cành hay mắt của giống tốt lên gốc ghép khoẻ.
- Gieo hạt: nhân giống hữu tính, cây con có thể khác cây mẹ.
Một số cây thường được giâm cành
Em dễ gặp: hoa hồng, hoa giấy, dâm bụt, sắn (khoai mì), mía, khoai lang, rau muống, cây cảnh trầu bà, trúc quân tử, lưỡi hổ (giâm lá). Mỗi loại có thời điểm và đoạn giâm khác nhau.
Câu hỏi ôn tập
- Vì sao khi giâm cành nên tỉa bớt lá? Để giảm thoát hơi nước, cành chưa có rễ hút nước sẽ không bị héo.
- Vì sao cây giâm cành giống hệt cây mẹ? Vì là nhân giống vô tính, không có sự kết hợp vật chất di truyền của hai cây.
- Vì sao nên cắt vát gốc cành? Để diện tích tiếp xúc với giá thể lớn hơn, dễ ra rễ và hút nước.
Lỗi thường gặp khi giâm cành
- Dùng cành quá già hoặc quá non nên khó ra rễ, dễ thối.
- Tưới quá nhiều làm giá thể úng nước.
- Để cành dưới nắng gắt không che, lá cháy khô.
- Dùng dụng cụ bẩn khiến cành nhiễm nấm.
Câu hỏi thường gặp
Giâm cành là gì?
Là phương pháp nhân giống vô tính, cắt một đoạn cành khỏi cây mẹ rồi cắm vào giá thể ẩm cho mọc rễ, phát triển thành cây mới.
Giâm cành khác chiết cành thế nào?
Giâm cành cắt cành rời khỏi cây mẹ rồi mới cho ra rễ, còn chiết cành để cành ra rễ ngay trên cây mẹ rồi mới cắt.
Nên chọn cành như thế nào để giâm?
Chọn cành bánh tẻ, khoẻ, không sâu bệnh, từ cây mẹ năng suất tốt, có vài mắt.
Cây giâm cành có giống cây mẹ không?
Có. Vì là nhân giống vô tính nên cây con giữ nguyên đặc điểm di truyền của cây mẹ.