Có mấy phương thức trồng trọt phổ biến ở Việt Nam? Tên và đặc điểm

Phương thức trồng trọt là gì?

Phương thức trồng trọt là cách con người bố trí nơi trồng và điều khiển các yếu tố môi trường (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, nước, dinh dưỡng) để cây sinh trưởng. Tuỳ điều kiện đất đai, vốn đầu tư và loại cây, người nông dân chọn cách trồng phù hợp. Theo chương trình Công nghệ 7, hai phương thức được nêu là trong nhà có mái che và ngoài trời.

1. Trồng trọt trong nhà có mái che

Cây được trồng bên trong công trình có mái che hoặc bao quanh bằng vật liệu như lưới, màng nhựa, kính. Các công trình thường gặp là nhà lưới, nhà màng, nhà kính.

• Đặc điểm: hạn chế tác động trực tiếp của mưa, nắng gắt, gió bão, côn trùng; có thể điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, tưới nước, bón phân bằng thiết bị.
• Ưu điểm: cây ít sâu bệnh, ít dùng thuốc bảo vệ thực vật, trồng được quanh năm, năng suất và chất lượng nông sản cao, ổn định.
• Hạn chế: chi phí xây dựng và vận hành lớn, người trồng cần có kiến thức, kĩ thuật.
• Ví dụ: trồng dưa lưới, cà chua, rau mầm, hoa lan, hoa cúc trong nhà màng, nhà kính ở Đà Lạt (Lâm Đồng) và nhiều vùng ven đô thị.

2. Trồng trọt ngoài trời

Cây được trồng trực tiếp trên đồng ruộng, nương rẫy, vườn, không có mái che. Đây là phương thức có từ lâu đời và còn rất phổ biến, nhất là với cây lương thực.

• Đặc điểm: cây chịu tác động trực tiếp của thời tiết, khí hậu; việc điều khiển môi trường rất hạn chế.
• Ưu điểm: chi phí đầu tư thấp, dễ thực hiện, phù hợp quy mô lớn, nhất là lúa, ngô, khoai, sắn, cây ăn quả, cây công nghiệp.
• Hạn chế: phụ thuộc thời tiết nên dễ mất mùa khi hạn hán, lũ lụt, bão; sâu bệnh dễ phát sinh, năng suất kém ổn định.
• Ví dụ: trồng lúa ở đồng bằng sông Cửu Long, trồng cà phê ở Tây Nguyên, trồng chè ở trung du miền núi phía Bắc.

Bảng so sánh nhanh

Mẹo nhớ và lỗi hay gặp

• Mẹo nhớ: “Có mái – kiểm soát được; không mái – nhờ trời”. Thấy từ nhà lưới, nhà màng, nhà kính thì nghĩ ngay đến phương thức trong nhà có mái che.
• Lỗi hay gặp: nhầm thủy canh, khí canh là một “phương thức” riêng. Đó là các kĩ thuật trồng cây không dùng đất, thường áp dụng trong nhà có mái che chứ không phải cách chia phương thức theo sách.
• Lưu ý: không nên nói phương thức nào “tốt hơn” tuyệt đối; mỗi loại phù hợp với cây trồng và điều kiện kinh tế khác nhau.

Bài luyện tập

1. Gia đình bạn An trồng cà chua trong nhà màng, có hệ thống tưới nhỏ giọt tự động. Đó là phương thức nào?
   Đáp án: trồng trọt trong nhà có mái che.
2. Vì sao hầu hết diện tích lúa ở nước ta vẫn được trồng ngoài trời?
   Gợi ý: lúa trồng diện tích rất lớn, nếu làm nhà che thì chi phí quá cao; lúa lại thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của nước ta.
3. Nêu hai lợi ích khi trồng hoa trong nhà kính so với trồng ngoài trời.
   Đáp án mẫu: hoa ít bị sâu bệnh và hư hại do mưa gió; chủ động điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ nên ra hoa đúng thời điểm, chất lượng đồng đều.