Trả lời nhanh
Nuôi dưỡng, chăm sóc gà thịt trong nông hộ gồm ba việc gắn với nhau: chuồng cao ráo, thoáng, ấm về mùa đông và mát về mùa hè; thức ăn đủ đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng, cho ăn theo tuổi; chăm sóc sát giai đoạn. Gà dưới một tháng tuổi phải úm ấm và ăn tự do khẩu phần giàu đạm. Từ một đến ba tháng cho ăn ba đến bốn bữa, cách nhau ba đến bốn giờ. Sau khoảng hai tháng có thể thả vườn. Hàng ngày rửa máng; hết lứa thì thay độn chuồng. Thuốc và vắc xin làm theo lịch thú y, không tự tăng liều.
Chuồng nuôi đặt chỗ nào, làm kiểu gì?
Câu hỏi “trình bày cách nuôi dưỡng, chăm sóc gà trong nông hộ” nằm ở phần chăn nuôi gà thịt, Công nghệ 7 Kết nối tri thức. Nông hộ ở đây là đàn nhỏ trong vườn nhà, không phải trại công nghiệp kín. Nguyên tắc chuồng vẫn giống nhau: khô, thoáng, tránh gió lùa và nắng gắt, gà không đứng trong nước mưa.
Chọn nền đất cao hơn xung quanh để mùa mưa không ngập. Hướng chuồng thường quay về nam hoặc đông nam: đón nắng sớm, tránh nắng chiều phía tây và bớt gió bắc mùa đông. Tường xây thấp khoảng năm mươi đến sáu mươi xăng-ti-mét, phía trên căng lưới mắt cáo; bên ngoài có bạt hoặc liếp để kéo xuống khi mưa tạt, gió lạnh. Nền lát gạch hoặc láng xi măng cho dễ rửa, rồi rải lớp độn bằng trấu, dăm bào hoặc mùn cưa dày chừng mười đến mười lăm xăng-ti-mét. Lớp độn hút phân, giữ chân gà khô, giảm mùi. Có thể kê thêm sàn thoáng cách nền khoảng năm mươi xăng-ti-mét để gà đậu, phân rơi xuống dưới.
Quây úm cho gà mới nở đặt trong góc kín gió của chính chuồng ấy, không úm giữa sân. Máng ăn, máng uống để xa nhau một chút để gà không bới thức ăn vào nước. Mật độ vừa: gà đi lại được, không dẫm lên nhau. Nhốt quá chật thì gà cắn lông, chậm lớn, bệnh lây nhanh. Đêm có ánh sáng dịu nếu đang úm; gà lớn thì tránh đèn sáng suốt đêm vì gà nghỉ kém.
Thức ăn đủ bốn nhóm và cách cho ăn theo tuổi
Gà lớn được khi khẩu phần có đủ bốn nhóm. Đạm xây thịt và lông: khô đậu tương, bột cá, giun, côn trùng, đầu tôm đã xử lý sạch. Tinh bột cho năng lượng: ngô xay, tấm, cám gạo. Chất béo là phần nhỏ trong hạt và dầu trộn, không đổ mỡ sống vào máng. Vitamin và khoáng đến từ rau xanh băm ngắn, premix đúng loại gia cầm, vỏ trai hoặc bột khoáng cho xương. Thiếu một nhóm, gà vẫn ăn nhưng còi, lông xù, chân yếu.
Thức ăn công nghiệp ghi sẵn độ tuổi trên bao: gà con, gà giò, gà vỗ béo. Loại này đã cân đối, nông hộ chỉ cần giữ khô, không để ẩm mốc, và không trộn thêm thuốc không có trên nhãn. Thức ăn tự trộn được khi nhà có ngô, cám, rau, nhưng phải đủ cả bốn nhóm theo tỉ lệ phù hợp lứa tuổi, không chỉ đổ cơm nguội. Cơm thừa thỉnh thoảng là món phụ, không phải khẩu phần.
| Tuổi | Cách cho ăn | Việc chăm sóc đi kèm |
|---|---|---|
| Dưới 1 tháng | Khẩu phần giàu đạm, ăn tự do, máng luôn có ít thức ăn sạch | Úm ấm, xem gà đứng chỗ nào so với đèn |
| Từ 1 đến 3 tháng | Mỗi ngày 3 đến 4 bữa, các bữa cách nhau khoảng 3 đến 4 giờ | Bỏ quây, cho đi lại trong chuồng |
| Trên 3 tháng, gần xuất bán | Ăn tự do để gà đạt khối lượng | Từ khoảng 2 tháng tuổi có thể thả vườn nếu vườn an toàn |
Nước uống sạch để cả ngày. Máng cạn thì gà bỏ ăn. Không dùng nước ao tù. Máng rửa mỗi ngày, thức ăn ôi thì đổ bỏ, không xúc lại cho gà ăn tiếp. Cho ăn trong máng có thành, không đổ đống trên nền, vừa bẩn vừa hao.
Chăm sóc gà con khác gà đã cứng
Tuần đầu gà mới nở yếu, lông tơ chưa giữ nhiệt, sức chống bệnh thấp. Việc quan trọng nhất là úm. Đèn hoặc chụp sưởi treo trong quây, nền có độn khô. Em không lấy nhiệt độ cơ thể người làm chuẩn. Em nhìn cả đàn.
- Gà lạnh: chụm thành đám ngay dưới đèn, kêu liên tục. Hạ đèn thấp hơn hoặc bớt khe gió.
- Gà nóng: tản ra sát thành quây, há mỏ, xòe cánh. Nâng đèn hoặc hé bạt.
- Gà vừa: rải đều trên nền, ăn uống, kêu nhỏ. Giữ nguyên.
Quan sát vài lần trong ngày và một lần lúc đêm lạnh. Gà chết hoặc gà yếu tách riêng ngay để khỏi lây và khỏi bị đàn đè. Không thả gà một ngày tuổi ra sân “cho cứng”. Mưa và gió là lý do gà con chết hàng loạt ở nông hộ.
Hết khoảng một tháng, bỏ quây để gà đi trong chuồng. Khoảng sau hai tháng, nếu vườn có hàng rào, không có chó mèo thả rông và không vừa phun thuốc trừ sâu, có thể thả vài giờ chiều. Gà vận động, bới giun, thịt chắc hơn gà nhốt kín hoàn toàn. Tối lùa về chuồng, đóng cửa, kẻo chồn, chuột, cú. Buổi trưa nắng vẫn cần mái che và nước.
Mỗi ngày một vòng: máng ăn, máng uống, độn chuồng có chỗ ướt thì dọn cục ướt và rải độn khô, gà nào xù lông bỏ ăn thì bắt ra xem. Hết một lứa, bán hoặc giết mổ xong, dọn toàn bộ độn cũ, rửa nền, để chuồng nghỉ vài ngày cho khô rồi mới nhận lứa mới. Độn cũ ủ làm phân vườn, không đổ sát giếng nước ăn.
Phòng bệnh: ba sạch, mật độ và thú y
Bệnh gà lây rất nhanh trong đàn nhỏ vì chung máng. Ba việc sách nhấn mạnh là ăn sạch, ở sạch, uống sạch. Thêm mật độ vừa phải và lịch phòng bệnh. Các bệnh học sinh cần biết tên, để hiểu vì sao phải tiêm phòng, gồm dịch tả gà (Newcastle), Gumboro và cúm gia cầm. Lịch tiêm, đường tiêm và liều nằm trên hướng dẫn của trạm thú y hoặc trên nhãn vắc xin theo lứa tuổi. Bài viết này không thay đơn thuốc. Tự mua kháng sinh trộn cám khi gà chưa bệnh, hoặc tăng liều cho “chắc”, vừa hại gà vừa để dư lượng trong thịt.
Khi cả đàn ủ rũ, tiêu chảy hàng loạt, mào tím, chết đột ngột, em báo người lớn và thú y, cách ly đàn, không mang gà bệnh sang nhà hàng xóm, không vứt xác ra mương. Dụng cụ sang chuồng khác thì rửa trước. Khách vừa đi trại khác về thì không vào chuồng ngay.
Gà xuất bán nên ngừng thuốc theo đúng thời gian ghi trên nhãn, thường gọi là thời gian thải trừ. Không có số ngày chung cho mọi loại thuốc, nên nhìn đúng lọ đang dùng. Thịt gà nhà ăn cũng theo quy tắc ấy.
Một ngày chăm sóc để khỏi quên việc
Sáng sớm: mở bạt nếu trời đã ấm, xem gà có con nào nằm riêng, đổ nước mới, cho bữa đầu. Trưa: thêm nước, che nắng, nhặt độn ướt. Chiều: bữa theo lịch tuổi, nhốt gà thả vườn, kiểm đếm sơ bộ. Tối: kéo bạt nếu gió bắc, xem đèn úm nếu còn gà con, đóng cửa chuồng. Cuối tuần: rửa máng kỹ hơn, kiểm tra lưới có lỗ chuột, ghi ngày nhập gà để nhớ mốc một tháng và hai tháng.
Nuôi dưỡng là phần ăn uống. Chăm sóc là phần chuồng, nhiệt, vận động, vệ sinh. Làm một vế mà bỏ vế kia thì gà hoặc đói chất, hoặc no nhưng bệnh. Bài trình bày trên lớp nên đi đúng ba ý: chuồng, thức ăn theo tuổi, chăm sóc theo giai đoạn, rồi nói thêm phòng bệnh bằng vệ sinh và vắc xin. Mỗi ý có một ví dụ quan sát được, như gà chụm dưới đèn, sẽ cụ thể hơn là chỉ viết “cần giữ ấm”.
Câu hỏi thường gặp
Gà dưới một tháng tuổi cho ăn thế nào?
Cho khẩu phần giàu đạm, ăn tự do và liên tục, đồng thời phải úm ấm vì gà con rất sợ lạnh.
Từ một đến ba tháng tuổi mỗi ngày mấy bữa?
Cho ăn khoảng ba đến bốn bữa, mỗi bữa cách nhau khoảng ba đến bốn giờ.
Làm sao biết gà con đang lạnh hay nóng?
Lạnh thì gà chụm dưới đèn. Nóng thì gà tản ra, tránh đèn, há mỏ. Nhiệt vừa thì đàn đứng đều trên nền.
Khi nào được thả gà ra vườn?
Sau khoảng hai tháng tuổi, khi vườn có rào, không có vật nuôi khác rình và không vừa phun thuốc. Tối phải nhốt lại.
Phòng bệnh cho gà nông hộ gồm những việc gì?
Giữ ăn sạch, ở sạch, uống sạch, mật độ vừa, tiêm vắc xin đúng lịch thú y. Không tự tăng liều thuốc.