Trả lời nhanh
Theo mục đích sử dụng, rừng Việt Nam chia thành ba loại. Rừng phòng hộ: rừng đầu nguồn sông Đà (Hòa Bình), rừng phòng hộ Dầu Tiếng, rừng phi lao chắn cát ven biển miền Trung, rừng ngập mặn Cần Giờ. Rừng đặc dụng: Vườn quốc gia Cúc Phương, Cát Tiên, Ba Bể. Rừng sản xuất: rừng keo, bạch đàn, thông trồng để lấy gỗ, nguyên liệu giấy.
Cách phân loại: nhìn vào mục đích sử dụng chính của rừng
Muốn xếp một khu rừng vào đúng loại, em đừng hỏi “rừng này ở đâu” mà hãy hỏi “rừng này được giữ lại chủ yếu để làm gì”. Câu trả lời sẽ cho em biết loại rừng.
| Loại rừng | Mục đích chính | Từ khoá dễ nhớ |
|---|---|---|
| Rừng phòng hộ | Bảo vệ đất, nguồn nước, chống xói mòn, chắn gió, chắn cát, chắn sóng, điều hoà khí hậu | “Che chắn – giữ nước – giữ đất” |
| Rừng đặc dụng | Bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ động thực vật quý hiếm, nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái | “Bảo tồn – nghiên cứu” |
| Rừng sản xuất | Cung cấp gỗ, lâm sản, nguyên liệu cho công nghiệp | “Khai thác – trồng lại” |
Tên một số rừng phòng hộ ở Việt Nam
Rừng phòng hộ thường nằm ở những nơi “xung yếu”: đầu nguồn sông, quanh hồ chứa, ven biển. Em có thể nêu các ví dụ sau:
- Rừng phòng hộ đầu nguồn sông Đà (khu vực hồ Hòa Bình): giữ nước, hạn chế xói mòn, giảm bùn cát đổ về hồ thuỷ điện.
- Rừng phòng hộ Dầu Tiếng (quanh hồ Dầu Tiếng): bảo vệ nguồn nước của hồ thuỷ lợi lớn ở Đông Nam Bộ.
- Rừng phi lao chắn cát ven biển miền Trung: ngăn cát bay, cát lấn vào đồng ruộng và làng mạc.
- Rừng ngập mặn ven biển đồng bằng sông Cửu Long (Cà Mau, Bến Tre…): chắn sóng, giảm xói lở bờ biển, giữ phù sa.
- Rừng ngập mặn Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh): là “lá phổi xanh” của thành phố, bảo vệ môi trường cửa sông; đồng thời là khu dự trữ sinh quyển.
Tên một số rừng đặc dụng
- Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình): vườn quốc gia đầu tiên của nước ta, nổi tiếng với rừng nhiệt đới nguyên sinh trên núi đá vôi.
- Vườn quốc gia Cát Tiên: nằm giữa Nam Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, có hệ sinh thái rừng và đất ngập nước phong phú.
- Vườn quốc gia Ba Bể: rừng gắn với hồ nước ngọt tự nhiên ở miền núi phía Bắc.
- Vườn quốc gia Cát Bà (Hải Phòng), Bạch Mã (miền Trung), Yok Đôn (Tây Nguyên): đều là rừng bảo tồn.
Tên một số rừng sản xuất
- Rừng trồng keo, bạch đàn ở vùng trung du và miền núi phía Bắc, lấy gỗ làm giấy, ván ép.
- Rừng thông trồng ở Tây Nguyên và Quảng Ninh, lấy gỗ và nhựa thông.
- Rừng tràm trồng ở đồng bằng sông Cửu Long, lấy cừ tràm, gỗ nhỏ (một phần diện tích tràm được dành cho bảo tồn nên em cần xem rừng đó thuộc khu vực nào).
Vì sao một số rừng dễ xếp nhầm?
- Nhầm “rừng tự nhiên” với “rừng đặc dụng”. Tự nhiên/trồng là cách phân loại theo nguồn gốc; phòng hộ/đặc dụng/sản xuất là phân loại theo mục đích. Một khu rừng trồng (như phi lao ven biển) vẫn có thể là rừng phòng hộ.
- Nhầm rừng ngập mặn với rừng sản xuất. Dù người dân có thu hải sản, chức năng chính của dải rừng ven biển là chắn sóng, bảo vệ bờ nên xếp vào phòng hộ.
- Nhầm vườn quốc gia với rừng phòng hộ. Vườn quốc gia mục tiêu chính là bảo tồn, nên thuộc rừng đặc dụng.
Mẹo nhớ: Phòng hộ = “phòng” thiên tai; Đặc dụng = “đặc biệt” cần giữ gìn; Sản xuất = “sản” ra gỗ.
Mẫu câu trả lời gọn cho bài tập
Em có thể viết: “Một số rừng ở Việt Nam mà em biết là: rừng đầu nguồn sông Đà, rừng ngập mặn Cần Giờ (rừng phòng hộ); Vườn quốc gia Cúc Phương, Cát Tiên (rừng đặc dụng); rừng keo, bạch đàn trồng ở trung du miền núi phía Bắc (rừng sản xuất).”
Luyện tập
- Rừng phi lao trồng trên dải cát ven biển để chắn gió, chắn cát thuộc loại rừng nào?
Đáp án: Rừng phòng hộ (phòng hộ chắn cát ven biển), dù là rừng trồng. - Một khu rừng có voi, hổ, nhiều loài thực vật quý được bảo vệ nghiêm ngặt để nghiên cứu khoa học. Đó là rừng gì?
Đáp án: Rừng đặc dụng. - Một hộ gia đình trồng rừng keo 5 năm rồi khai thác bán cho nhà máy giấy. Đây là rừng gì và vì sao?
Đáp án: Rừng sản xuất, vì mục đích chính là thu gỗ, nguyên liệu.
Câu hỏi thường gặp
Rừng phòng hộ là gì?
Là loại rừng được trồng hoặc bảo vệ chủ yếu để phòng hộ: giữ nguồn nước, chống xói mòn, chắn gió, chắn cát, chắn sóng và điều hoà khí hậu.
Rừng ngập mặn Cần Giờ thuộc loại rừng nào?
Thường được xếp vào rừng phòng hộ môi trường vì có vai trò bảo vệ cửa sông, chắn sóng, điều hoà khí hậu; khu vực này còn là khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Vườn quốc gia Cúc Phương thuộc loại rừng nào?
Rừng đặc dụng, vì mục đích chính là bảo tồn hệ sinh thái rừng nhiệt đới và các loài động, thực vật quý hiếm.
Rừng trồng có thể là rừng phòng hộ không?
Có. Cách phân loại theo nguồn gốc (tự nhiên, trồng) khác cách phân loại theo mục đích; rừng phi lao chắn cát là rừng trồng nhưng thuộc rừng phòng hộ.