Trả lời nhanh
Máy thu thanh còn được gọi là máy nghe đài hoặc máy ra-đi-ô. Máy dùng ăng ten để thu tín hiệu do đài phát thanh phát đi rồi phát thành âm thanh qua loa. Khi dùng, em làm theo thứ tự: bật nguồn, chọn chế độ AM hoặc FM và dò kênh, chỉnh âm lượng, rồi tắt nguồn khi không nghe nữa.
Bài 4 giúp em biết máy thu thanh dùng để làm gì, hoạt động liên quan thế nào đến đài phát thanh và cách sử dụng an toàn, đúng cách. Dưới đây là lời giải từng câu hỏi theo thứ tự các trang 21 đến 26, kèm phần giải thích để em hiểu bài chứ không chỉ chép đáp án.
Khởi động (trang 21): Máy thu thanh còn được gọi là gì?
Máy thu thanh còn có các tên gọi khác là máy nghe đài và máy ra-đi-ô. Ở nhà, ông bà hay bố mẹ có thể gọi là “cái đài”. Đây đều là cùng một thiết bị: thiết bị dùng để nghe các chương trình phát thanh.
1. Tác dụng của máy thu thanh (Khám phá, trang 21)
Quan sát các hình trong sách, em nêu được những tác dụng sau của máy thu thanh:
- Cung cấp thông tin thời sự, tin tức trong ngày.
- Nghe nhạc, giải trí.
- Giúp tài xế ô tô cập nhật tình hình giao thông trên đường.
- Phục vụ học tập, ví dụ nghe chương trình dạy học ngoại ngữ.
Mẹo nhớ: nhớ bốn chữ “Tin – Vui – Đường – Học” (tin tức, giải trí, giao thông, học tập).
2. Mối quan hệ giữa đài phát thanh và máy thu thanh (trang 22)
Trò chơi: mô tả mối quan hệ theo sơ đồ
Hai thiết bị này đi cùng nhau như người nói và người nghe. Đài phát thanh là nơi “nói”, máy thu thanh của gia đình là nơi “nghe”.
- Đài phát thanh sản xuất chương trình (đọc tin, kể chuyện, ca nhạc…) và phát tín hiệu truyền thanh đi qua ăng ten phát.
- Tín hiệu truyền trong không gian đến nơi có máy thu thanh.
- Máy thu thanh dùng ăng ten thu nhận tín hiệu, xử lý rồi phát âm thanh ra loa.
Câu hỏi: xếp vai trò vào bảng
Em ghép đúng vai trò cho từng thiết bị như sau:
| Thiết bị | Vai trò |
|---|---|
| Đài phát thanh | Sản xuất chương trình; phát tín hiệu truyền thanh qua ăng ten phát |
| Máy thu thanh | Thu tín hiệu truyền thanh bằng ăng ten thu; phát âm thanh qua loa |
Lỗi sai thường gặp: nhầm rằng máy thu thanh tự tạo ra chương trình. Thực ra máy chỉ “nhận” và biến tín hiệu thành âm thanh; chương trình do đài phát thanh làm ra.
3. Chương trình phát thanh dành cho học sinh (trang 23)
Thực hành: chương trình nào phù hợp với lứa tuổi học sinh?
Các chương trình phù hợp với học sinh lớp 3 là:
- Bản tin thời tiết
- Học tiếng Anh trên sóng phát thanh
- Ca nhạc dành cho thiếu nhi
- Kể chuyện cổ tích
Điểm chung: nội dung nhẹ nhàng, bổ ích, giúp em học thêm kiến thức, giải trí lành mạnh hoặc chuẩn bị cho sinh hoạt hằng ngày.
Khám phá: gọi tên chương trình theo hình
- Hình 1: Học tiếng Anh trên sóng phát thanh.
- Hình 2: Kể chuyện cổ tích.
- Hình 3: Ca nhạc dành cho thiếu nhi.
- Hình 4: Bản tin thời tiết.
Em thích chương trình nào nhất? Đây là câu hỏi mở, em chọn theo sở thích nhưng nhớ nêu lý do. Ví dụ: “Em thích chương trình Kể chuyện cổ tích vì câu chuyện hay, có bài học về lòng tốt.” Hoặc: “Em thích bản tin thời tiết vì biết trước trời mưa hay nắng để mang áo mưa, mũ nón đi học.”
4. Chọn kênh và điều chỉnh âm lượng (trang 24–25)
Trò chơi: tên và tác dụng các bộ phận chính
| Số | Bộ phận | Tác dụng |
|---|---|---|
| 1 | Công tắc nguồn | Bật hoặc tắt máy thu thanh |
| 2 | Công tắc chuyển chế độ | Chọn chế độ AM hoặc FM |
| 3 | Núm chỉnh âm lượng | Tăng hoặc giảm âm lượng phát ra từ loa |
| 4 | Núm dò kênh | Dò tìm kênh phát thanh |
| 5 | Loa | Phát ra âm thanh |
| 6 | Ăng ten | Thu tín hiệu truyền thanh |
| 7 | Bảng hiển thị | Hiển thị kênh phát thanh đang thu được |
Mẹo nhớ: “Nguồn bật – Chế độ chọn – Dò kênh – Chỉnh to nhỏ”. Cái gì thu thì là ăng ten, cái gì phát ra tiếng thì là loa.
Câu hỏi: muốn chỉnh âm lượng theo ý muốn thì làm gì?
Em điều chỉnh núm chỉnh âm lượng. Không dùng núm dò kênh để chỉnh to nhỏ, vì núm dò kênh chỉ làm đổi kênh (đổi đài).
Trò chơi (trang 25): An và Bình, ai nói đúng?
Theo lời giải của bài, bạn Bình nói đúng. Thứ tự sử dụng máy thu thanh đúng là:
- Bật công tắc nguồn.
- Chọn chế độ AM hoặc FM, vặn núm dò kênh để tìm đúng kênh phát thanh.
- Vặn núm chỉnh âm lượng để nghe to hoặc nhỏ cho vừa.
- Tắt công tắc nguồn khi không sử dụng.
Vì sao phải theo thứ tự này? Máy phải có điện (bật nguồn) thì mới dò được kênh. Có kênh rồi mới nghe thấy tiếng để chỉnh âm lượng. Nghe xong thì tắt để tiết kiệm điện (hoặc pin) và giữ máy bền.
Thực hành (trang 25): sử dụng máy thu thanh
Mục này yêu cầu em thực hành trên máy thật hoặc mô hình, nên không có đáp án chép sẵn. Em làm theo bốn bước ở trên và nhờ người lớn đứng cạnh. Lưu ý thêm:
- Vặn núm nhẹ nhàng, không giật mạnh.
- Để âm lượng vừa phải, không nghe quá to làm hại tai và ảnh hưởng người xung quanh.
- Đặt máy nơi khô ráo, tránh nước; không tự mở máy ra khi chưa có người lớn.
Thực hành (trang 26): chia sẻ chương trình phát thanh yêu thích
Em kẻ bảng gồm ba cột: tên chương trình, nội dung, thời gian phát sóng. Bảng dưới đây chỉ là ví dụ gợi ý; em có thể ghi chương trình mà em và bạn thực sự yêu thích.
| Tên chương trình | Nội dung | Thời gian phát sóng |
|---|---|---|
| Ca nhạc dành cho thiếu nhi | Chủ đề “Trái đất này là của chúng mình” | 10 giờ 05 phút |
| Kể chuyện cổ tích | Kể chuyện Thạch Sanh | 20 giờ 35 phút |
Khi trình bày trước lớp, em nói theo mẫu: “Em thích chương trình …, nội dung nói về …, phát lúc …, vì …”. Nhớ nói to, rõ và nhìn vào các bạn.
Tóm tắt kiến thức cần nhớ
- Máy thu thanh = máy nghe đài = máy ra-đi-ô.
- Tác dụng: nghe tin tức, giải trí, cập nhật giao thông, hỗ trợ học tập.
- Đài phát thanh phát tín hiệu bằng ăng ten phát; máy thu thanh thu bằng ăng ten thu và phát tiếng qua loa.
- Bộ phận chính: công tắc nguồn, công tắc chuyển chế độ, núm chỉnh âm lượng, núm dò kênh, loa, ăng ten, bảng hiển thị.
- Các bước dùng: bật nguồn → chọn chế độ, dò kênh → chỉnh âm lượng → tắt nguồn.
Bài luyện tập tự kiểm tra
- Bộ phận nào của máy thu thanh giúp nhận tín hiệu từ đài phát thanh?
Đáp án: ăng ten (ăng ten thu). - Em nghe thấy tiếng rè rè, không rõ lời. Em nên vặn núm nào để tìm lại kênh?
Đáp án: núm dò kênh, vặn từ từ đến khi nghe rõ; có thể thử đổi chế độ AM/FM. - Sắp xếp lại cho đúng: (a) Tắt nguồn; (b) Chỉnh âm lượng; (c) Bật nguồn; (d) Dò kênh.
Đáp án: c → d → b → a. - Vì sao nên tắt máy thu thanh khi không nghe?
Đáp án: để tiết kiệm điện (hoặc pin), tránh ồn và giúp máy bền hơn.
Xem thêm các bài trong chủ đề
Nếu em cần ôn bài trước và bài sau, hãy xem các bài liền kề bên dưới: Bài 3: Sử dụng quạt điện, Bài 5: Sử dụng máy thu hình. Để làm thêm bài tập, em tham khảo Vở bài tập Công nghệ lớp 3 Bài 4 hoặc toàn bộ Giải SGK Công nghệ lớp 3 Cánh diều.
Cùng chuyên đề: Bài nằm trong mục lục Giải Công nghệ lớp 3 Bài 2: Sử dụng đèn học trang 10–14 (Cánh diều).
Câu hỏi thường gặp
Máy thu thanh còn được gọi là gì?
Máy thu thanh còn được gọi là máy nghe đài hoặc máy ra-đi-ô. Đây là thiết bị dùng để nghe các chương trình do đài phát thanh phát đi.
Muốn điều chỉnh âm lượng máy thu thanh thì vặn bộ phận nào?
Em vặn núm chỉnh âm lượng để tăng hoặc giảm tiếng phát ra từ loa. Núm dò kênh chỉ dùng để tìm kênh phát thanh.
Các bước sử dụng máy thu thanh theo đúng thứ tự là gì?
Bật công tắc nguồn; chọn chế độ AM hoặc FM và vặn núm dò kênh; vặn núm chỉnh âm lượng; cuối cùng tắt công tắc nguồn khi không sử dụng.
Chương trình phát thanh nào phù hợp với học sinh lớp 3?
Bản tin thời tiết, học tiếng Anh trên sóng phát thanh, ca nhạc dành cho thiếu nhi và kể chuyện cổ tích là những chương trình phù hợp với lứa tuổi học sinh.