Trả lời nhanh
Thông tin giúp con người hiểu biết về thế giới xung quanh, từ đó đưa ra những lựa chọn tốt và làm cho các hoạt động diễn ra hiệu quả hơn. Vì vậy, nếu đề có phương án “giúp con người đưa ra những lựa chọn tốt” hoặc “giúp hoạt động hiệu quả hơn” thì đó là phương án đúng. Nếu có phương án gộp “tất cả các ý trên”, hãy chọn phương án đó.
Thông tin giúp con người những gì?
Thông tin là những gì đem lại hiểu biết cho con người về thế giới xung quanh và về chính bản thân mình. Nhờ có thông tin, con người không phải “đoán mò” khi làm việc. Có thể tóm tắt vai trò của thông tin ở ba ý chính sau.
- Giúp con người đưa ra lựa chọn tốt: khi biết rõ tình huống, ta chọn được cách làm phù hợp.
- Giúp hoạt động hiệu quả hơn: biết trước điều kiện, cách làm thì tiết kiệm thời gian, công sức và ít sai sót.
- Giúp mở rộng hiểu biết: tin tức, kiến thức, kinh nghiệm giúp ta học hỏi và hiểu thế giới hơn.
Ví dụ minh hoạ dễ nhớ
| Tình huống | Thông tin có được | Thông tin giúp ích như thế nào |
|---|---|---|
| Chuẩn bị đi học sáng mai | Dự báo thời tiết: có mưa to | Mang áo mưa, đi sớm hơn → lựa chọn tốt hơn |
| Cần mua một cuốn sách | So sánh giá ở vài cửa hàng | Chọn nơi giá rẻ, tiết kiệm tiền |
| Đi từ nhà đến nhà bạn | Bản đồ chỉ đường, tình trạng kẹt xe | Chọn đường ngắn nhất, đến nơi nhanh hơn |
| Ôn thi cuối kì | Danh sách nội dung sẽ kiểm tra | Học đúng trọng tâm, hiệu quả hơn |
Ở mọi dòng, ta thấy cùng một quy luật: có thông tin đúng và đủ thì quyết định tốt hơn, việc làm hiệu quả hơn.
Vì sao chọn đáp án như vậy?
Khi gặp câu hỏi dạng này, em hãy đối chiếu từng phương án với định nghĩa “thông tin đem lại hiểu biết”. Phương án nào nói đến việc hiểu biết, lựa chọn, hiệu quả thì thường đúng. Ngược lại, các phương án mang nghĩa tiêu cực hoặc tuyệt đối thường sai, chẳng hạn:
- “Thông tin làm con người chậm hiểu hơn” – sai, vì thông tin đem lại hiểu biết.
- “Thông tin luôn đúng nên không cần kiểm tra” – sai, vì thông tin có thể sai lệch, cần kiểm chứng.
- “Thông tin thay thế hoàn toàn quyết định của con người” – sai, vì con người vẫn là người suy nghĩ và quyết định.
Lưu ý: trang này giải thích theo nội dung kiến thức, em hãy đối chiếu với đúng các phương án trong đề của mình.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm thông tin với vật mang tin: quyển sách, tờ báo, thẻ nhớ chỉ là nơi chứa thông tin, không phải bản thân thông tin.
- Cho rằng thông tin nào cũng đáng tin: thông tin giúp ích chỉ khi chính xác, kịp thời và đủ. Thông tin sai có thể dẫn đến lựa chọn sai.
- Nhầm thông tin với dữ liệu: dữ liệu là các con số, chữ, hình ảnh “thô”; khi được xử lí và hiểu ý nghĩa thì mới thành thông tin.
Mẹo nhớ nhanh
Em nhớ câu: “Biết – Chọn – Làm”. Có thông tin thì biết rõ tình hình, chọn được cách tốt, rồi làm hiệu quả hơn.
Bài luyện tập
Câu 1. Bạn An xem bảng điểm các môn và thấy mình yếu môn Tiếng Anh nên dành thêm thời gian ôn môn này. Thông tin trong bảng điểm đã giúp An điều gì?
Đáp án: Giúp An nhận ra điểm yếu và đưa ra lựa chọn học tập phù hợp hơn.
Câu 2. Hai bạn cùng đi đến một địa điểm. Bạn Bình xem ứng dụng bản đồ biết đoạn đường nào đang tắc nên đi đường khác, còn bạn Chi không xem nên đi đường tắc. Ai đến sớm hơn? Vì sao?
Đáp án: Nhiều khả năng là Bình, vì có thông tin về giao thông nên chọn được đường tốt hơn, hoạt động hiệu quả hơn.
Câu 3. Đúng hay sai: “Cứ có nhiều thông tin là chắc chắn đưa ra được quyết định đúng.” Giải thích.
Đáp án: Sai. Thông tin còn phải chính xác, liên quan và được xử lí hợp lí; thông tin sai hoặc thiếu vẫn có thể dẫn đến quyết định sai.
Câu hỏi thường gặp
Thông tin có thể giúp con người những gì?
Thông tin giúp con người hiểu biết về thế giới, đưa ra những lựa chọn tốt và làm cho các hoạt động hiệu quả hơn.
Thông tin và vật mang tin khác nhau thế nào?
Thông tin là điều đem lại hiểu biết; vật mang tin như sách, báo, thẻ nhớ chỉ là nơi lưu giữ và truyền tải thông tin.
Thông tin sai có ảnh hưởng gì?
Thông tin sai hoặc thiếu có thể khiến con người hiểu nhầm và đưa ra lựa chọn không tốt, nên cần kiểm chứng nguồn tin.
Thông tin khác dữ liệu ở điểm nào?
Dữ liệu là các con số, chữ, hình ảnh chưa được xử lí; khi được xử lí và có ý nghĩa với người nhận thì trở thành thông tin.