Trả lời nhanh
Chuẩn bị đất trồng thường gồm 3 bước: (1) làm đất – cày, bừa, đập nhỏ, san phẳng, nhặt cỏ dại; (2) lên luống (hoặc làm ruộng, đào hố tuỳ loại cây); (3) bón phân lót. Mục đích chung là tạo lớp đất tơi xốp, thoáng khí, đủ dinh dưỡng và dễ thoát nước để hạt, cây con nảy mầm và bén rễ thuận lợi.
Đề bài và hướng trả lời
Câu hỏi “Trình bày quy trình chuẩn bị đất trồng” nằm trong phần trồng trọt của môn Công nghệ lớp 7. Đây là bước đầu tiên của quy trình trồng trọt, đứng trước gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch.
Khi làm bài, em nên nêu theo thứ tự: tên bước, việc cần làm, mục đích. Cách trình bày này dễ ghi điểm hơn việc chỉ liệt kê tên các bước.
Lưu ý: mỗi bộ sách có thể gộp hoặc tách bước hơi khác nhau (ví dụ gộp “làm đất” và “lên luống”, hoặc tách “dọn tàn dư” thành một bước riêng). Nội dung công việc vẫn như nhau, nên em hãy bám theo cách chia trong sách của lớp mình.
Bước 1: Làm đất
Việc cần làm:
- Dọn sạch cỏ dại, gốc rạ, tàn dư cây vụ trước.
- Cày hoặc cuốc để lật lớp đất lên.
- Bừa, đập nhỏ các tảng đất, san phẳng mặt ruộng, mặt vườn.
Mục đích:
- Làm đất tơi xốp, thoáng khí, rễ dễ phát triển.
- Diệt cỏ dại và vùi bớt mầm sâu bệnh.
- Tăng khả năng giữ nước, giữ chất dinh dưỡng của đất.
Vì sao phải làm kỹ? Hạt giống rất nhỏ, nếu đất vón thành tảng thì hạt khó tiếp xúc với đất ẩm, rễ non khó đâm sâu. Cỏ dại còn sót sẽ tranh nước, ánh sáng và phân bón với cây trồng.
Bước 2: Lên luống (hoặc làm ruộng, đào hố)
Tuỳ cây trồng mà cách tạo mặt đất khác nhau:
| Loại cây | Cách chuẩn bị | Lý do |
|---|---|---|
| Rau, hoa, đậu, ngô… | Lên luống cao, rộng vừa phải, có rãnh thoát nước giữa các luống | Chống úng, dễ chăm sóc, tăng bề dày lớp đất canh tác |
| Lúa nước | Cày bừa, san phẳng ruộng, giữ mực nước phù hợp | Mặt ruộng bằng phẳng thì nước phân bố đều, cây lớn đồng đều |
| Cây ăn quả, cây lâu năm | Đào hố, trộn đất với phân rồi lấp lại trước khi trồng | Rễ có chỗ phát triển và có sẵn dinh dưỡng |
Với cây ưa đất khô thoáng như rau màu, lên luống giúp nước mưa chảy ra rãnh, tránh ngập gốc gây thối rễ.
Bước 3: Bón phân lót
Bón lót là bón phân trước khi gieo trồng, để cây con có sẵn thức ăn ngay từ đầu.
- Loại phân: chủ yếu là phân hữu cơ đã ủ hoai mục (phân chuồng, phân xanh, phân compost), có thể kết hợp phân lân.
- Cách bón: rải đều trên mặt rồi cày bừa vùi xuống, hoặc bón theo hàng, theo hốc rồi trộn với đất.
- Với đất chua: có thể bón vôi trước khi trồng một thời gian để giảm độ chua.
Mục đích là cung cấp dinh dưỡng cho cây giai đoạn đầu, đồng thời cải thiện độ tơi xốp và độ phì nhiêu của đất.
Lỗi hay gặp: dùng phân chuồng tươi chưa ủ. Phân này sinh nhiệt và có thể mang mầm bệnh, làm cháy rễ cây con. Vì vậy phải dùng phân đã hoai mục.
Sơ đồ tóm tắt và mẹo nhớ
Làm đất → Lên luống → Bón lót.
Em có thể nhớ bằng câu: “Làm tơi – Tạo luống – Bón sẵn“. Ba cụm từ ứng với ba bước: đất tơi, mặt luống thoát nước, phân có sẵn.
Bài mẫu trả lời ngắn gọn (để chép vào vở)
Quy trình chuẩn bị đất trồng gồm các bước:
- Làm đất: dọn cỏ, cày, bừa, đập nhỏ, san phẳng nhằm làm đất tơi xốp, diệt cỏ dại và mầm sâu bệnh.
- Lên luống (hoặc làm ruộng, đào hố): giúp thoát nước, tránh úng, thuận tiện chăm sóc.
- Bón phân lót: bón phân hữu cơ hoai mục, có thể thêm phân lân, để cung cấp dinh dưỡng cho cây giai đoạn đầu.
Bài luyện tập
Câu 1. Vì sao phải đập nhỏ đất và san phẳng trước khi gieo hạt rau?
Đáp án: Đất nhỏ, phẳng giúp hạt tiếp xúc tốt với đất ẩm, nảy mầm đều, rễ non dễ đâm xuống; mặt đất phẳng cũng giúp tưới nước phân bố đều.
Câu 2. Một bạn bón phân chuồng tươi vào luống rồi gieo hạt ngay hôm sau. Việc làm này sai ở đâu? Nên làm thế nào?
Đáp án: Phân tươi chưa hoai mục sinh nhiệt, có thể làm cháy rễ, chứa mầm bệnh. Cần ủ cho hoai mục trước khi bón, và bón lót khi chuẩn bị đất, trước khi gieo một thời gian.
Câu 3. Vì sao ruộng lúa nước không cần lên luống như vườn rau?
Đáp án: Lúa cần giữ nước trên ruộng, nên mặt ruộng phải bằng phẳng để nước phân bố đều. Rau màu sợ úng nên cần luống cao và rãnh thoát nước.
Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Nhầm bón lót với bón thúc: bón lót làm trước khi trồng, bón thúc làm khi cây đang sinh trưởng.
- Chỉ ghi tên bước mà không nêu mục đích.
- Cho rằng cây nào cũng phải lên luống.
Câu hỏi thường gặp
Chuẩn bị đất trồng gồm mấy bước?
Thường gồm 3 bước: làm đất, lên luống (hoặc làm ruộng, đào hố) và bón phân lót. Một số sách tách thêm bước dọn tàn dư, nên em cần bám theo sách đang học.
Bón lót là gì và khác bón thúc thế nào?
Bón lót là bón phân trước khi gieo trồng để cây con có sẵn dinh dưỡng, thường dùng phân hữu cơ hoai mục. Bón thúc là bón bổ sung khi cây đang sinh trưởng.
Vì sao phải làm đất trước khi trồng?
Làm đất giúp đất tơi xốp, thoáng khí, diệt cỏ dại và mầm sâu bệnh, giữ nước và dinh dưỡng tốt hơn nên hạt nảy mầm và rễ phát triển thuận lợi.
Lên luống để làm gì?
Lên luống giúp thoát nước, tránh úng, tăng bề dày lớp đất canh tác và thuận tiện cho việc chăm sóc, thu hoạch, nhất là với các cây rau màu.