Trả lời nhanh
Phát biểu “Có thể biểu diễn cách sắp xếp, phân loại các ý bằng sơ đồ tư duy” là đúng, vì sơ đồ tư duy chia chủ đề thành nhánh chính và nhánh phụ. Do đó phát biểu sai sẽ là câu nói quá tuyệt đối, ví dụ: sơ đồ tư duy “chỉ” vẽ được bằng phần mềm, “chỉ” dùng cho một môn học, hay buộc phải viết thành câu dài.
Sơ đồ tư duy là gì?
Sơ đồ tư duy là cách ghi thông tin dưới dạng hình vẽ: ở giữa là chủ đề, từ chủ đề toả ra các nhánh chính, từ nhánh chính lại chia nhánh nhỏ. Mỗi nhánh chỉ cần một từ khoá hoặc cụm từ ngắn, có thể thêm màu sắc và biểu tượng để dễ nhớ.
Nhờ cấu trúc phân cấp như vậy, người học nhìn một lần là thấy được các ý lớn, ý nhỏ và mối liên hệ giữa chúng.
Những phát biểu đúng cần nhớ
- Sơ đồ tư duy giúp trình bày ý tưởng một cách trực quan, ngắn gọn, dễ nhớ.
- Có thể dùng sơ đồ tư duy để sắp xếp, phân loại thông tin theo từng nhóm ý.
- Có thể vẽ sơ đồ tư duy trên giấy bằng bút màu hoặc dùng phần mềm trên máy tính.
- Trong sơ đồ có thể thêm hình ảnh, biểu tượng, màu khác nhau cho từng nhánh.
- Sơ đồ tư duy hỗ trợ ôn bài, lập kế hoạch, chuẩn bị thuyết trình, ghi chép buổi học.
Những phát biểu sai hay gặp
| Phát biểu | Đúng/Sai | Giải thích |
|---|---|---|
| Sơ đồ tư duy chỉ vẽ được bằng phần mềm máy tính | Sai | Vẽ tay trên giấy vẫn là cách phổ biến và hợp lệ. |
| Sơ đồ tư duy chỉ dùng cho môn Tin học | Sai | Dùng được cho mọi môn: Văn, Sử, Địa, Khoa học tự nhiên… |
| Mỗi nhánh phải viết thành một đoạn văn dài | Sai | Nhánh chỉ nên ghi từ khoá, cụm từ ngắn. |
| Sơ đồ tư duy không thể phân loại các ý | Sai | Phân nhánh chính là cách phân loại ý. |
| Chủ đề đặt ở trung tâm, các nhánh toả ra xung quanh | Đúng | Đây là cấu trúc cơ bản. |
Mẹo loại trừ trong câu hỏi “phát biểu nào sai”
- Đọc kỹ từ “sai” trong đề, vì nhiều em quen chọn câu đúng nên chọn nhầm.
- Gạch chân các từ tuyệt đối như “chỉ”, “luôn luôn”, “không bao giờ”, “bắt buộc”. Đây thường là dấu hiệu của phát biểu sai.
- Đối chiếu với đặc điểm cốt lõi: trực quan, ngắn gọn, có nhánh phân cấp, linh hoạt về công cụ vẽ.
- Đánh dấu từng phương án là Đ hoặc S, chỉ còn đúng một phương án S thì chọn phương án đó.
Liên hệ với cách sắp xếp thông tin khác
Ngoài sơ đồ tư duy, cây thư mục trong máy tính cũng thể hiện cách sắp xếp theo cấp bậc: ổ đĩa chứa thư mục, thư mục chứa thư mục con và tệp. Cả hai đều dựa trên ý tưởng chia nhóm lớn thành nhóm nhỏ, nên rất tiện để phân loại thông tin.
Lỗi sai thường gặp
- Viết cả câu dài vào mỗi nhánh khiến sơ đồ rối, mất ưu điểm “ngắn gọn”.
- Dùng một màu cho mọi nhánh nên khó phân biệt các nhóm ý.
- Không đặt chủ đề rõ ràng ở trung tâm.
Luyện tập có đáp án
Phát biểu nào sau đây sai?
- Sơ đồ tư duy giúp ghi nhớ thông tin tốt hơn.
- Sơ đồ tư duy chỉ có thể vẽ bằng phần mềm.
- Sơ đồ tư duy có thể dùng để phân loại ý.
Đáp án: phát biểu 2 là sai, vì sơ đồ tư duy vẽ tay trên giấy hoặc dùng phần mềm đều được.
Bạn có thể xem thêm các bài ôn tập môn Tin học lớp 6 trong chuyên mục tài liệu để nắm vững các khái niệm về tổ chức thông tin.
Câu hỏi thường gặp
Sơ đồ tư duy có biểu diễn được cách sắp xếp, phân loại không?
Có. Mỗi nhánh chính là một nhóm, các nhánh phụ là các ý thuộc nhóm đó, nên sơ đồ tư duy rất thích hợp để sắp xếp và phân loại thông tin.
Sơ đồ tư duy chỉ vẽ được bằng phần mềm đúng hay sai?
Sai. Em có thể vẽ tay trên giấy hoặc dùng phần mềm trên máy tính, miễn là có chủ đề trung tâm và các nhánh phân cấp.
Làm sao nhận ra nhanh phát biểu sai trong câu trắc nghiệm?
Chú ý các từ mang tính tuyệt đối như “chỉ”, “luôn”, “bắt buộc”, rồi đối chiếu với đặc điểm cốt lõi của khái niệm. Phương án mâu thuẫn với đặc điểm đó thường là phương án sai.