Trả lời nhanh
Phương pháp ghép là cách nhân giống vô tính, trong đó người ta lấy một bộ phận của cây giống tốt (cành ghép hoặc mắt ghép) gắn vào một cây khác đã có bộ rễ khỏe (gốc ghép) sao cho hai phần liền lại với nhau và phát triển thành một cây mới. Cây ghép mang đặc tính của cây lấy cành, ra quả sớm và giữ được phẩm chất tốt.
Hiểu thế nào cho đúng?
Có hai phần chính trong một cây ghép. Gốc ghép là cây có bộ rễ khỏe, thích nghi tốt với đất đai và sâu bệnh địa phương. Cành ghép (hay mắt ghép) lấy từ cây mẹ có quả ngon, năng suất cao, là phần quyết định giống và chất lượng quả.
Khi ghép, tầng phát sinh của cành ghép phải áp sát tầng phát sinh của gốc ghép thì các tế bào mới mới sinh ra, nối hai phần thành một cây thống nhất. Đây là điều kiện quan trọng nhất của việc ghép thành công.
Các kiểu ghép thường gặp
| Kiểu ghép | Vật liệu ghép | Thường dùng cho |
|---|---|---|
| Ghép mắt | Một mắt (chồi) có kèm lớp vỏ mỏng | Cam, quýt, hoa hồng, cao su, bưởi |
| Ghép cành (ghép nêm, ghép nối) | Đoạn cành có 2–3 chồi | Nhãn, xoài, mít, hoa mai |
| Ghép áp | Hai cây còn nguyên rễ, áp sát nhau | Cây khó ghép, cần giữ cả hai rễ cho đến khi liền |
Các bước ghép mắt cơ bản
- Chọn gốc ghép và cành lấy mắt: gốc ghép khỏe, thân tròn thẳng, cành lấy mắt bánh tẻ, không quá non hay quá già.
- Rạch gốc ghép: tạo một đường rạch hình chữ T hoặc cắt cửa sổ ở thân, cách mặt đất khoảng 20–30 cm.
- Lấy mắt ghép: cắt mắt kèm một mảnh vỏ mỏng, thao tác nhanh và sạch để mắt không khô.
- Đặt mắt vào vết rạch: luồn nhẹ mắt vào, áp sát phần gỗ của gốc ghép.
- Buộc kín: dùng dây nilon mỏng buộc chặt từ dưới lên, chừa mắt ghép ra ngoài và chăm sóc sau ghép.
Ưu điểm và hạn chế
- Ưu điểm: cây giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ; cây ra hoa, quả sớm hơn cây trồng từ hạt; tận dụng được bộ rễ khỏe của gốc ghép; từ một cây mẹ có thể nhân ra nhiều cây con.
- Hạn chế: cần kĩ thuật và dụng cụ sắc, sạch; chỉ ghép được khi gốc ghép và cành ghép có họ hàng gần; tỉ lệ sống phụ thuộc thời tiết và tay nghề.
Phân biệt với giâm cành và chiết cành
Cả ba đều thuộc nhân giống vô tính, nhưng khác nhau ở chỗ: giâm cành là cắt cành cho ra rễ trên đất ẩm; chiết cành là cho cành ra rễ ngay trên cây mẹ rồi mới cắt; còn ghép là nối cành hoặc mắt với một cây khác. Chỉ có phương pháp ghép mới dùng hai cây khác nhau để tạo thành một cây.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng ghép là cho cây ra rễ như giâm cành, trong khi cây ghép dùng rễ của gốc ghép.
- Ghép khi trời mưa lớn hoặc nắng gắt khiến mắt ghép dễ hỏng.
- Để lại dây buộc quá lâu làm thân bị thắt, cây phát triển kém.
- Chọn gốc ghép và cành ghép khác họ nên không liền được.
Mẹo nhớ
Nhớ hai chữ “hai cây, một thân”: phương pháp ghép là ghép hai cây thành một. Phần dưới (gốc) lo rễ, phần trên (cành, mắt) lo quả.
Luyện tập có đáp án
- Vì sao cây cam ghép cho quả sớm hơn cây trồng từ hạt? Đáp án: vì cành ghép lấy từ cây đã trưởng thành nên cây ghép sớm ra hoa kết quả.
- Hai điều kiện cần để ghép thành công? Đáp án: tầng phát sinh hai bên áp sát nhau và gốc ghép, cành ghép có họ hàng gần.
- Mắt ghép lấy từ cây nào sẽ quyết định phẩm chất quả? Đáp án: cây mẹ (cây lấy mắt), không phải gốc ghép.
Câu hỏi thường gặp
Phương pháp ghép là gì?
Là cách nhân giống vô tính bằng việc gắn cành hoặc mắt của cây giống tốt lên gốc của một cây khác để hai phần liền lại thành cây mới.
Cây ghép mang đặc tính của gốc ghép hay cành ghép?
Phẩm chất quả và đặc tính giống do cành ghép (mắt ghép) quyết định; gốc ghép cung cấp bộ rễ khỏe và khả năng thích nghi.
Phương pháp ghép khác giâm cành ở điểm nào?
Giâm cành làm cành ra rễ trên đất ẩm, còn ghép nối cành hoặc mắt vào một cây khác và dùng bộ rễ của cây đó.