Trả lời nhanh
Để viết tốt bài văn trình bày cảm xúc về một sự việc để lại ấn tượng sâu sắc, em chọn một sự việc có thật, nêu ngắn gọn sự việc ở mở bài, kể lại diễn biến và đan xen cảm xúc ở thân bài, rồi nêu suy nghĩ, bài học ở kết bài. Cảm xúc phải cụ thể, gắn với chi tiết, không chỉ nói chung chung là vui hay buồn.
Hiểu đúng yêu cầu của đề bài
Đề này thuộc kiểu bài biểu cảm gắn với sự việc. Người viết không chỉ kể chuyện mà còn phải bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của mình trước sự việc ấy. Trọng tâm nằm ở cảm xúc: vì sao em xúc động, em thay đổi thế nào sau sự việc.
Một sự việc có thể rất nhỏ nhưng vẫn viết hay nếu em nhìn thấy được điều sâu xa phía sau. Chẳng hạn, một lần bị điểm kém, một buổi chiều giúp đỡ người lạ hay một chuyến về quê đều có thể trở thành đề tài.
Cách chọn sự việc phù hợp
- Chọn sự việc mình thực sự trải qua để có chi tiết sống động.
- Sự việc nên có diễn biến rõ ràng: mở đầu, cao trào, kết thúc.
- Sự việc để lại bài học hoặc làm em thay đổi một suy nghĩ.
- Tránh chọn chuyện quá xa lạ, quá giống bài mẫu người khác.
Dàn ý chung
Mở bài
Giới thiệu sự việc: việc gì, xảy ra khi nào, ở đâu. Nêu cảm xúc bao trùm của em khi nhớ lại, ví dụ xúc động, day dứt hay tự hào.
Thân bài
- Hoàn cảnh và nguyên nhân dẫn đến sự việc.
- Diễn biến chính: kể theo trình tự thời gian, chọn 2 đến 3 chi tiết đắt giá.
- Cảm xúc thay đổi theo diễn biến: lúc đầu thế nào, cao trào ra sao, khi kết thúc ra sao.
- Suy nghĩ sâu hơn: sự việc cho em hiểu điều gì về bản thân và cuộc sống.
Kết bài
Khẳng định lại ấn tượng của sự việc, nêu lời hứa hay bài học em rút ra.
Bài văn mẫu 1: Buổi sáng đầu tiên em tự đi học một mình
Sáng hôm ấy, mẹ đứng ở cổng, không dắt tay em như mọi khi. Mẹ bảo: Con lớn rồi, hôm nay con tự đi nhé. Em gật đầu thật mạnh để giấu cái hồi hộp đang đập trong ngực.
Con đường quen thuộc bỗng dài ra lạ lùng. Mỗi tiếng xe cộ vang lên, em lại giật mình bám chặt quai cặp. Đến ngã tư, em đứng rất lâu, nhìn trái, nhìn phải như mẹ vẫn dặn, rồi mới dám bước qua. Khi chân chạm vỉa hè bên kia, em thở phào, thấy mình cao lên một chút.
Đến cổng trường, em quay lại. Ở phía xa, mẹ vẫn đứng nép sau cột điện, tay vẫn giơ lên vẫy. Hoá ra mẹ đã âm thầm theo em suốt quãng đường. Mắt em cay xè. Em vừa vui vì mình đã làm được, vừa thương mẹ lo lắng đến thế.
Buổi sáng ấy dạy em rằng lớn lên không phải là rời xa vòng tay cha mẹ, mà là biết tự bước đi trong khi vẫn được yêu thương dõi theo. Em tự hứa sẽ cố gắng để mẹ yên tâm hơn mỗi ngày.
Bài văn mẫu 2: Chuyến về quê thăm bà sau trận bão
Mùa bão năm ngoái, nhà bà ngoại em bị tốc mái. Cuối tuần, bố chở cả nhà về thăm bà. Em còn nhớ rất rõ cảm giác nặng trĩu khi nhìn thấy hàng cau trước ngõ gãy đổ ngổn ngang.
Bà ngồi trên bậc thềm, tóc rối vì gió, nhưng vừa thấy em đã cười hiền. Bà không kể về mái nhà dột mà hỏi em đã ăn gì chưa, học hành ra sao. Em nghẹn lại. Trong lúc bố và các bác lợp lại mái, em lặng lẽ nhặt từng viên ngói vỡ, xếp gọn ở góc sân. Việc nhỏ thôi, nhưng em thấy lòng mình ấm lên vì mình cũng đang giúp được bà.
Chiều muộn, bà múc cho em bát canh rau nóng hổi, dặn: Ăn đi con, nhà cửa rồi cũng sửa được. Câu nói giản dị ấy làm em hiểu rằng sức mạnh của người lớn nằm ở sự bình tĩnh và yêu thương. Về đến nhà, em vẫn nghĩ mãi về hình ảnh bà ngồi giữa sân, nhỏ bé mà vững vàng. Từ đó, em biết trân trọng hơn từng chuyến về quê.
Bài văn mẫu 3: Lần em trót nói dối cô giáo
Có những chuyện qua đã lâu mà em vẫn thấy day dứt, như lần em nói dối cô giáo hồi cuối học kì. Hôm ấy em quên làm bài tập, sợ bị phê bình nên bảo rằng mình để quên vở ở nhà.
Cô chỉ nhìn em rồi nhẹ nhàng nói: Mai em mang cho cô xem nhé. Chỉ một câu thôi mà cả buổi học em không tập trung nổi. Tim em đập thình thịch mỗi lần cô đi ngang bàn. Tối ấy, em thức đến khuya làm bài, nhưng vẫn không biết ngày mai sẽ đối diện với cô thế nào.
Sáng hôm sau, em lấy hết can đảm lên bàn giáo viên, nói thật. Em tưởng cô sẽ giận, nhưng cô mỉm cười: Cô mừng vì em dám nói thật. Nước mắt em trào ra. Em xấu hổ vì đã nói dối, và biết ơn vì cô cho em cơ hội sửa sai.
Từ lần ấy, em hiểu một lời nói dối nhỏ cũng khiến lòng mình nặng nề, còn sự trung thực giúp ta nhẹ nhõm và được tin tưởng hơn.
Bảy gợi ý đề tài khác để em luyện viết
- Lần đầu em đứng lên phát biểu trước cả lớp.
- Buổi tiễn người thân đi xa.
- Một lần em giúp đỡ người gặp khó khăn trên đường.
- Ngày em nhận kết quả thi không như mong đợi.
- Lần cả lớp cùng tham gia trồng cây hay dọn vệ sinh.
- Một buổi biểu diễn văn nghệ ở trường.
- Lần em và bạn thân giận nhau rồi làm lành.
Thêm một số cách mở bài và kết bài để em tham khảo
Cách mở bài trực tiếp: nêu ngay sự việc và cảm xúc, ví dụ: Trong những kỉ niệm tuổi học trò, em nhớ nhất buổi sáng em lần đầu tự đi học một mình. Cách mở bài gián tiếp: bắt đầu bằng một suy nghĩ chung rồi dẫn vào sự việc, ví dụ: Ai cũng có những lần đầu tiên khó quên, và với em đó là lần em dám nói thật với cô giáo.
Kết bài nên quay về cảm xúc đã nêu ở mở bài, đồng thời cho thấy sự thay đổi của em. Em có thể kết bằng một lời hứa, một bài học hoặc một câu cảm ơn người đã giúp mình trong sự việc ấy. Tránh kết bài bằng những câu sáo rỗng, không liên quan tới câu chuyện.
Cách chọn chi tiết đắt giá
Chi tiết đắt giá là chi tiết chỉ có trong trải nghiệm của riêng em, như câu nói của mẹ, tiếng mưa ngoài cửa sổ, cái nắm tay run run. Em chỉ cần chọn hai đến ba chi tiết như vậy và tả kĩ, bài văn sẽ có hồn hơn nhiều so với việc liệt kê dày đặc sự việc.
Khi viết xong, em hãy đọc lại và tự hỏi: nếu một bạn khác đọc, bạn ấy có hình dung được khung cảnh và cảm nhận được tâm trạng của mình không? Nếu chưa, hãy thêm một chi tiết về âm thanh, màu sắc hoặc cử chỉ.
Mẹo biến cảm xúc thành câu văn hay
- Dùng chi tiết thay vì nhận xét: thay vì viết em rất xúc động, hãy tả mắt cay xè, giọng nghẹn lại.
- Dùng từ láy, so sánh, nhân hoá tự nhiên để câu văn có hình ảnh.
- Đan xen kể và nghĩ: sau mỗi đoạn kể, thêm một câu nêu suy nghĩ.
- Cảm xúc nên thay đổi theo diễn biến, tránh chỉ lặp một sắc thái.
Lỗi sai thường gặp
- Kể sự việc quá dài mà bỏ quên cảm xúc.
- Cảm xúc chung chung, dùng toàn từ vui, buồn, xúc động.
- Mở bài và kết bài không liên quan nhau.
- Chép nguyên bài mẫu, thiếu chi tiết riêng của bản thân.
Bảng tự đánh giá bài viết
| Tiêu chí | Em đã đạt chưa? |
| Nêu rõ sự việc ngay phần mở bài | Có / Chưa |
| Có ít nhất hai chi tiết cụ thể, sinh động | Có / Chưa |
| Cảm xúc thay đổi theo diễn biến | Có / Chưa |
| Có suy nghĩ, bài học rút ra | Có / Chưa |
| Câu văn mạch lạc, không lặp từ nhiều | Có / Chưa |
Câu hỏi thường gặp
Bài văn trình bày cảm xúc về một sự việc khác bài văn kể chuyện ở điểm nào?
Bài kể chuyện tập trung vào diễn biến sự việc, còn bài trình bày cảm xúc tập trung vào tình cảm, suy nghĩ của người viết trước sự việc ấy.
Bài văn nên dài bao nhiêu?
Thông thường từ 300 đến 450 chữ là đủ, miễn là có đủ ba phần mở bài, thân bài, kết bài và cảm xúc rõ ràng.
Nên chọn sự việc lớn hay nhỏ?
Không quan trọng lớn hay nhỏ. Điều quan trọng là sự việc có thật, em có nhiều chi tiết và cảm xúc để viết.
Làm sao để cảm xúc không bị chung chung?
Hãy gắn cảm xúc với hành động, lời nói, cử chỉ cụ thể, ví dụ tim đập nhanh, mắt cay cay, giọng nghẹn lại.