Trả lời nhanh
Hạn chế lớn nhất của máy tính hiện nay là chưa có khả năng tư duy như con người: máy chỉ làm theo chương trình do con người viết sẵn, không tự hiểu, không tự cảm nhận và không sáng tạo thật sự. Phương án A (khả năng lưu trữ còn thấp so với nhu cầu) là sai, vì các thiết bị nhớ ngày nay lưu được lượng dữ liệu rất lớn.
Đề bài và cách hiểu câu hỏi
Câu hỏi quen thuộc trong phần Tin học lớp 6: “Theo em, hạn chế lớn nhất của máy tính hiện nay là gì?” Phương án A là “Khả năng lưu trữ còn thấp so với nhu cầu”. Các phương án còn lại trong đề thường nói về giá thành, tốc độ hoặc khả năng suy nghĩ của máy.
Em hãy chọn phương án nói về việc máy tính chưa có khả năng suy nghĩ, tư duy như con người. Nếu đề của em in phương án khác, hãy đối chiếu với lập luận ở các phần dưới đây.
Vì sao đáp án là “chưa có khả năng tư duy”?
Máy tính rất giỏi ở ba việc: tính toán nhanh, lưu trữ nhiều và làm việc không mệt mỏi. Nhưng mọi việc máy làm đều dựa trên lệnh và dữ liệu do con người đưa vào. Máy không tự đặt mục tiêu, không hiểu ý nghĩa của điều mình xử lí và không có cảm xúc.
- Máy tính có thể tính đúng phép chia 123 456 : 7 trong tích tắc, nhưng không tự biết vì sao ta cần phép chia đó.
- Phần mềm nhận dạng giọng nói chuyển lời em đọc thành chữ, nhưng không “hiểu” lời đó vui hay buồn như bạn bè em.
- Robot hút bụi dọn nhà theo bản đồ và thuật toán, nhưng gặp tình huống chưa được lập trình thì dễ bị kẹt.
Các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày nay đã tiến bộ nhiều, song vẫn chỉ mô phỏng một số khả năng của con người trong phạm vi hẹp, chứ chưa tư duy linh hoạt, tổng quát như người.
Loại trừ phương án “khả năng lưu trữ còn thấp”
Phương án A sai vì khả năng lưu trữ của máy tính tăng rất nhanh. Một chiếc thẻ nhớ nhỏ bằng móng tay hôm nay chứa được lượng dữ liệu lớn hơn cả một chồng đĩa mềm ngày xưa. Ngoài ra còn có ổ cứng, ổ SSD và lưu trữ trên mạng (đám mây), nên thiếu chỗ chứa có thể khắc phục bằng cách mua thêm thiết bị nhớ.
Nói cách khác, lưu trữ là hạn chế có thể cải thiện bằng tiền và công nghệ. Còn việc máy “biết suy nghĩ” thì chưa thể giải quyết chỉ bằng cách tăng dung lượng.
Bảng so sánh nhanh: máy tính và con người
| Việc cần làm | Máy tính | Con người |
|---|---|---|
| Tính toán lặp đi lặp lại | Rất nhanh, chính xác | Chậm, dễ nhầm |
| Lưu trữ lượng dữ liệu lớn | Rất tốt | Hạn chế |
| Hiểu ý nghĩa, cảm xúc | Chưa có | Có |
| Sáng tạo ý tưởng mới | Rất hạn chế, phụ thuộc chương trình | Có |
Mẹo nhớ
Hãy nhớ câu: “Máy tính nhanh và nhớ giỏi, nhưng không biết tự nghĩ.” Gặp câu hỏi về hạn chế của máy tính, hãy tìm phương án nhắc đến tư duy, suy nghĩ, sáng tạo, cảm xúc. Các phương án nói về tốc độ hay dung lượng thường là phương án gây nhiễu.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “lưu trữ thấp” vì thấy máy báo “đầy bộ nhớ”. Đó là chuyện thiếu thiết bị, không phải giới hạn của loại máy này.
- Nhầm “hạn chế” với “nhược điểm tạm thời” như giá cao hay máy cồng kềnh. Những điều này thay đổi theo thời gian.
- Cho rằng máy tính “tự suy nghĩ” khi trả lời nhanh. Thực ra nó chạy theo thuật toán và dữ liệu đã có.
Bài luyện tập
- Đúng hay sai: “Máy tính có thể tự quyết định mục tiêu học tập cho em.”
Đáp án: Sai, vì máy không tự đặt mục tiêu, chỉ xử lí theo yêu cầu và chương trình. - Kể tên hai việc máy tính làm tốt hơn con người và một việc máy chưa làm được.
Gợi ý đáp án: Tính toán nhanh, lưu trữ nhiều; chưa làm được: tự sáng tác một ý tưởng mới đầy cảm xúc. - Vì sao tăng dung lượng ổ cứng không giải quyết được hạn chế lớn nhất của máy tính?
Đáp án: Vì hạn chế đó là thiếu khả năng tư duy, không liên quan đến dung lượng lưu trữ.
Câu hỏi thường gặp
Hạn chế lớn nhất của máy tính hiện nay là gì?
Là chưa có khả năng tư duy, suy nghĩ và sáng tạo như con người. Máy chỉ thực hiện theo chương trình và dữ liệu do con người cung cấp.
Vì sao khả năng lưu trữ thấp không phải hạn chế lớn nhất?
Vì dung lượng lưu trữ ngày càng lớn và có thể mở rộng bằng ổ cứng, thẻ nhớ hay lưu trữ trực tuyến, nên đây không phải giới hạn cơ bản của máy tính.
Trí tuệ nhân tạo có khắc phục được hạn chế này không?
Trí tuệ nhân tạo giúp máy làm tốt một số việc giống con người trong phạm vi hẹp, nhưng máy vẫn chưa tư duy linh hoạt và hiểu ý nghĩa như con người.