Trả lời nhanh
Châu Âu có 3 đới khí hậu: đới khí hậu cực và cận cực (ở phía bắc), đới khí hậu ôn đới (chiếm phần lớn diện tích) và đới khí hậu cận nhiệt (ven Địa Trung Hải ở phía nam). Châu Âu phần lớn nằm ở vĩ độ trung bình, nên ôn đới là đới có diện tích rộng nhất.
Các đới khí hậu ở châu Âu
Lãnh thổ châu Âu trải dài từ vùng gần Bắc Băng Dương xuống tới Địa Trung Hải, nên nhiệt độ thay đổi rõ theo vĩ độ. Vì vậy ta gặp ba đới khí hậu nối tiếp nhau từ bắc xuống nam.
| Đới khí hậu | Vị trí | Đặc điểm chính |
|---|---|---|
| Cực và cận cực | Cực bắc châu lục, khu vực quanh và bắc vòng cực Bắc | Rất lạnh, mùa đông dài, băng tuyết phủ nhiều; thực vật chủ yếu là rêu, địa y, cây bụi thấp |
| Ôn đới | Phần lớn diện tích châu lục, từ Tây Âu sang Đông Âu | Bốn mùa rõ rệt, nhiệt độ vừa phải, lượng mưa khá; có sự khác biệt giữa gần biển và vào sâu lục địa |
| Cận nhiệt | Vùng ven Địa Trung Hải (nam châu Âu) | Mùa hè nóng, khô; mùa đông ấm, có mưa |
Các kiểu khí hậu trong từng đới
Đề bài đôi khi hỏi “kiểu khí hậu” chứ không hỏi “đới khí hậu”. Hai khái niệm này khác nhau: một đới có thể chia thành nhiều kiểu.
- Đới ôn đới gồm hai kiểu chính:
- Ôn đới hải dương ở Tây và Tây Bắc Âu: nhờ gió Tây ôn đới và dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương nên mùa đông ấm, mùa hè mát, mưa quanh năm.
- Ôn đới lục địa ở Đông Âu và vùng sâu trong lục địa: mùa đông lạnh, có tuyết; mùa hè nóng hơn; lượng mưa ít hơn vùng ven biển.
- Đới cận nhiệt có kiểu địa trung hải: hè nóng khô, đông ấm ẩm.
- Đới cực và cận cực có khí hậu lạnh giá quanh năm.
Ngoài ra, ở các dãy núi cao như An-pơ còn có khí hậu núi cao: càng lên cao càng lạnh, thực vật thay đổi theo độ cao.
Vì sao châu Âu chủ yếu có khí hậu ôn đới?
- Vị trí vĩ độ: phần lớn lãnh thổ nằm trong vành đai ôn hòa của Bắc bán cầu.
- Ảnh hưởng của biển: châu Âu có đường bờ biển dài, nhiều bán đảo, biển ăn sâu vào đất liền nên khí hậu dịu hơn.
- Dòng biển nóng và gió Tây: làm vùng Tây Âu ấm và ẩm hơn nhiều so với các nơi cùng vĩ độ ở châu lục khác.
Mẹo nhớ nhanh
Hãy nhớ theo thứ tự “Lạnh – Mát – Nóng” từ bắc xuống nam: cực và cận cực (lạnh) → ôn đới (mát, bốn mùa) → cận nhiệt (nóng khô mùa hè). Với ôn đới, nhớ thêm quy tắc: gần biển thì “hải dương” (ấm, ẩm), xa biển thì “lục địa” (khắc nghiệt hơn).
Lỗi sai thường gặp
- Viết “đới nóng” cho châu Âu. Châu Âu không có đới nóng (nhiệt đới) trong phạm vi lãnh thổ.
- Nhầm “Địa Trung Hải” là một đới. Đây là kiểu khí hậu thuộc đới cận nhiệt.
- Chỉ kể “ôn đới hải dương và ôn đới lục địa” rồi cho là hai đới. Đó là hai kiểu trong cùng một đới ôn đới.
Luyện tập
Câu 1. Đới khí hậu nào chiếm diện tích lớn nhất ở châu Âu?
Đáp án: Đới khí hậu ôn đới, vì phần lớn lãnh thổ châu Âu nằm ở vĩ độ trung bình.
Câu 2. Vì sao Tây Âu có mùa đông ấm hơn Đông Âu dù cùng vĩ độ?
Đáp án: Tây Âu gần Đại Tây Dương, chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương và gió Tây ôn đới; Đông Âu nằm sâu trong lục địa, ít chịu tác động của biển nên mùa đông lạnh hơn.
Câu 3. Một vùng có mùa hè nóng khô, mùa đông ấm và có mưa thuộc kiểu khí hậu nào, đới nào?
Đáp án: Kiểu khí hậu địa trung hải, thuộc đới khí hậu cận nhiệt.
Câu hỏi thường gặp
Châu Âu có mấy đới khí hậu?
Châu Âu có 3 đới khí hậu: cực và cận cực, ôn đới, cận nhiệt. Đới ôn đới chiếm diện tích lớn nhất.
Châu Âu có những kiểu khí hậu nào?
Các kiểu khí hậu chính là ôn đới hải dương, ôn đới lục địa, địa trung hải, khí hậu lạnh của đới cực và cận cực, ngoài ra còn khí hậu núi cao ở vùng núi như An-pơ.
Khí hậu ôn đới hải dương ở châu Âu phân bố ở đâu?
Chủ yếu ở Tây và Tây Bắc Âu, nơi chịu ảnh hưởng của Đại Tây Dương, dòng biển nóng và gió Tây, nên mùa đông ấm, mùa hè mát, mưa quanh năm.
Khí hậu địa trung hải có đặc điểm gì?
Mùa hè nóng và khô, mùa đông ấm và có mưa; phân bố ở vùng ven Địa Trung Hải thuộc nam châu Âu.