Trả lời nhanh
Lên luống có tác dụng làm cho lớp đất trồng dày, tơi xốp và thoáng khí, đồng thời giúp thoát nước tốt, tránh úng ngập khi trời mưa to. Nhờ đó rễ cây phát triển thuận lợi, hạn chế sâu bệnh hại gốc rễ, đồng thời giúp người trồng dễ tưới, bón phân, làm cỏ và thu hoạch. Lên luống là một khâu của làm đất trước khi gieo trồng, đặc biệt quan trọng với rau, hoa màu và các cây ưa đất thoáng.
Lên luống là gì?
Sau khi cày, bừa, làm nhỏ đất, người trồng vun đất thành các dải dài cao hơn mặt ruộng, gọi là luống. Giữa hai luống là rãnh, dùng để thoát nước và đi lại chăm sóc. Việc làm này gọi là lên luống.
Tác dụng của lên luống
- Thoát nước tốt: mưa nhiều, nước chảy xuống rãnh nên gốc cây không bị ngập, tránh thối rễ.
- Đất tơi xốp, thoáng khí: lớp đất trên luống được xới nhỏ, rễ dễ hô hấp và ăn sâu.
- Tăng bề dày tầng đất trồng: thuận lợi cho cây có củ như cà rốt, khoai, củ cải.
- Giữ độ ẩm hợp lí: luống tưới được từng hàng, rãnh có thể giữ nước khi tưới theo rãnh vào mùa khô.
- Hạn chế sâu bệnh: đất khô ráo, ít đọng nước nên giảm nấm bệnh gốc rễ.
- Dễ chăm sóc: bố trí hàng cây ngay ngắn, tiện tưới, tỉa, bón phân, làm cỏ và thu hoạch.
Kĩ thuật lên luống cơ bản
- Hướng luống: thường theo hướng Bắc – Nam để cây nhận đủ ánh sáng; nơi dốc nên làm luống theo đường đồng mức để giảm xói mòn.
- Kích thước: tuỳ loại cây và địa phương. Với rau, luống thường rộng khoảng 1 – 1,2 m để với tay tới giữa luống, cao khoảng 20 – 30 cm, rãnh rộng 25 – 30 cm.
- Mặt luống: san phẳng hoặc hơi cong để nước không đọng.
- Bón lót: rải phân chuồng hoai mục trộn vào đất trước khi lên luống.
Các bước thực hiện
- Làm sạch cỏ, cày bừa hoặc cuốc xới cho đất nhỏ, tơi.
- Căng dây xác định ranh giới luống và rãnh cho thẳng hàng.
- Dùng cuốc xúc đất từ rãnh lên mặt luống cho đến độ cao cần thiết.
- Dùng cào san phẳng mặt luống, vỗ nhẹ hai bên để thành luống không sạt.
- Bón phân lót, tưới nhẹ cho ẩm đất rồi mới gieo trồng.
Lên luống cao hay thấp tuỳ điều kiện
| Điều kiện | Cách lên luống |
|---|---|
| Mùa mưa, đất thấp, dễ úng | Luống cao hơn, rãnh sâu để thoát nước |
| Mùa khô, đất cát giữ nước kém | Luống thấp hơn, có thể tưới theo rãnh |
| Cây ăn củ | Luống cao, đất xới sâu, tơi xốp |
| Cây ưa ngập nước như lúa nước | Không lên luống mà làm ruộng ngập nước |
Mẹo nhớ
Lên luống có thể nhớ bằng bốn chữ: thoát – thoáng – tơi – tiện, tức thoát nước, thoáng khí, đất tơi xốp, tiện chăm sóc.
Lỗi sai thường gặp
- Làm luống quá rộng khiến không với tay vào giữa để chăm sóc, buộc phải giẫm lên đất làm đất chặt.
- Rãnh quá nông nên nước vẫn đọng.
- Lên luống khi đất còn quá ướt làm đất vón cục, kém tơi xốp.
- Cho rằng cây nào cũng cần lên luống; cây lúa nước thì không.
Bài luyện tập
Câu 1. Vì sao mùa mưa nên lên luống cao hơn?
Đáp án: Để nước nhanh chảy xuống rãnh, rễ cây không bị ngập úng và thối.
Câu 2. Nêu hai tác dụng của lên luống đối với cây trồng.
Đáp án: Đất tơi xốp, thoáng khí giúp rễ phát triển; thoát nước tốt, hạn chế sâu bệnh.
Câu 3. Vì sao luống rau không nên làm quá rộng?
Đáp án: Người chăm sóc không với tay tới giữa luống, phải giẫm lên đất làm đất chặt và khó thu hoạch.
Câu hỏi thường gặp
Lên luống có tác dụng gì?
Lên luống giúp đất tơi xốp, thoáng khí, thoát nước tốt, rễ phát triển thuận lợi, hạn chế sâu bệnh và dễ chăm sóc.
Luống rau nên rộng và cao bao nhiêu?
Thông thường luống rộng khoảng 1 – 1,2 m, cao khoảng 20 – 30 cm, rãnh rộng khoảng 25 – 30 cm, có thể điều chỉnh theo loại cây và đất.
Lên luống vào mùa mưa có gì khác mùa khô?
Mùa mưa nên lên luống cao, rãnh sâu để thoát nước; mùa khô có thể lên luống thấp hơn để giữ ẩm.
Cây nào không cần lên luống?
Lúa nước không cần lên luống vì cần ruộng ngập nước; các cây rau màu, cây ăn củ thì nên lên luống.