Trả lời nhanh
“No one runs the Internet” nghĩa là: không có một cá nhân, công ty hay chính phủ nào sở hữu và điều hành toàn bộ Internet. Internet là một mạng phi tập trung gồm rất nhiều mạng nhỏ do hàng nghìn công ty, trường học, tổ chức tự quản lý, kết nối với nhau nhờ các giao thức chung như TCP/IP. Mỗi bên lo phần của mình và cùng tuân theo chuẩn chung.
Dịch và hiểu câu “No one runs the Internet”
Câu gốc thường gặp có dạng: “No one runs the Internet. It is organized as a decentralized network of networks, run by thousands of companies, universities, governments and other organizations.” Tạm dịch: “Không ai điều hành Internet. Nó được tổ chức như một mạng của các mạng phi tập trung, do hàng nghìn công ty, trường đại học, cơ quan nhà nước và tổ chức khác vận hành.”
- to run: điều hành, vận hành, làm chủ.
- decentralized: phi tập trung, không có một trung tâm chỉ huy duy nhất.
- network of networks: mạng của các mạng. Đây chính là nghĩa gốc của từ Internet (inter-network: liên mạng).
Vì sao Internet không có “ông chủ” duy nhất?
Hãy hình dung hệ thống đường bộ của một quốc gia: quốc lộ, tỉnh lộ, đường làng do nhiều đơn vị quản lý, nhưng xe vẫn đi liền mạch vì mọi người dùng chung luật giao thông. Internet cũng vậy.
- Mỗi mạng có chủ riêng. Mạng của một nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), của một trường đại học hay của một doanh nghiệp do chính đơn vị đó đầu tư, bảo trì.
- Các mạng tự thoả thuận kết nối. Các ISP ký thoả thuận để trao đổi dữ liệu trực tiếp hoặc qua các điểm trao đổi Internet (IXP).
- Cùng dùng giao thức chung. Nhờ TCP/IP, máy ở mạng này vẫn gửi được gói tin sang mạng khác dù khác nhà sản xuất, khác quốc gia.
- Không có “công tắc tổng”. Một mạng bị lỗi thì dữ liệu có thể đi đường khác, nên Internet khó bị sập toàn cầu.
Ai làm việc gì? Các tổ chức phối hợp, không “điều hành”
Dù không ai làm chủ, vẫn cần một số tổ chức phối hợp để mọi thứ thống nhất. Họ đặt chuẩn và điều phối tài nguyên, không sở hữu Internet.
| Đơn vị | Vai trò chính |
|---|---|
| ISP (nhà cung cấp dịch vụ Internet) | Xây dựng, vận hành mạng và bán đường truyền cho người dùng. |
| IETF | Xây dựng và công bố các tiêu chuẩn kỹ thuật của Internet (tài liệu RFC). |
| ICANN / IANA | Điều phối hệ thống tên miền và việc phân bổ địa chỉ IP ở cấp cao nhất. |
| Các tổ chức đăng ký Internet khu vực (RIR) | Cấp phát khối địa chỉ IP cho từng khu vực; khu vực châu Á – Thái Bình Dương do APNIC phụ trách. |
| W3C | Đặt chuẩn cho World Wide Web (HTML, CSS…), không phải cho toàn bộ Internet. |
| Cơ quan quản lý mỗi quốc gia | Ban hành luật và quản lý hoạt động Internet trong phạm vi lãnh thổ; ở Việt Nam, tên miền quốc gia .vn do VNNIC quản lý. |
Những hiểu lầm thường gặp
- “Google (hay Microsoft) điều hành Internet.” Sai. Họ là những mạng và dịch vụ lớn trên Internet, nhưng chỉ làm chủ hạ tầng và dịch vụ của mình.
- “ICANN sở hữu Internet.” Sai. ICANN chỉ điều phối tên miền và tài nguyên địa chỉ, không sở hữu cáp hay máy chủ.
- “Internet và World Wide Web là một.” Sai. Web chỉ là một dịch vụ chạy trên Internet, cùng với thư điện tử, truyền tệp, gọi video…
- “Không ai quản lý nghĩa là không có luật.” Sai. Mỗi quốc gia vẫn có luật riêng áp dụng cho người dùng và nhà cung cấp trong nước.
Mẹo nhớ
Nhớ cụm “Nhiều chủ – một luật chung”: nhiều đơn vị sở hữu từng mạng, nhưng tất cả cùng tuân theo giao thức chung. Muốn nhớ tiếng Anh, tách inter (giữa) + net (mạng) = mạng nằm giữa các mạng.
Bài luyện tập
- Chọn đáp án đúng. Câu “Internet is a decentralized network of networks” có nghĩa là: A. Internet do một công ty duy nhất điều khiển; B. Internet gồm nhiều mạng độc lập kết nối với nhau, không có trung tâm điều khiển duy nhất; C. Internet chỉ gồm các máy chủ đặt ở một quốc gia; D. Internet là tên khác của Web.
Đáp án: B. A sai vì không có chủ duy nhất; C sai vì Internet mang tính toàn cầu; D sai vì Web chỉ là một dịch vụ. - Đúng hay sai? “Nếu ICANN ngừng hoạt động thì toàn bộ Internet lập tức tắt.”
Đáp án: Sai. Các mạng vẫn chạy bằng hạ tầng của chính chúng; việc điều phối tên miền, địa chỉ có thể bị ảnh hưởng về lâu dài nhưng Internet không “tắt” ngay. - Điền từ. “Internet là mạng của các ____, kết nối bằng giao thức chung ____.”
Đáp án: mạng; TCP/IP.
Câu hỏi thường gặp
No one runs the Internet nghĩa là gì?
Nghĩa là không có một cá nhân, công ty hay chính phủ nào sở hữu và điều khiển toàn bộ Internet. Nó là mạng phi tập trung gồm nhiều mạng tự quản, kết nối nhờ giao thức chung.
ICANN có phải là tổ chức điều hành Internet không?
Không. ICANN chỉ điều phối hệ thống tên miền và việc phân bổ địa chỉ IP ở cấp cao nhất; họ không sở hữu cáp, máy chủ hay các mạng thành viên.
Nếu không ai điều hành thì Internet có luật không?
Có. Các tổ chức như IETF đặt chuẩn kỹ thuật, còn mỗi quốc gia có luật riêng áp dụng cho nhà cung cấp và người dùng trong lãnh thổ của mình.
Internet khác World Wide Web ở điểm nào?
Internet là hệ thống hạ tầng mạng toàn cầu. World Wide Web chỉ là một dịch vụ chạy trên Internet, cùng với thư điện tử, truyền tệp và nhiều dịch vụ khác.